ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΒΔΟΜΑΔΟΣ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΜΟΔΕΣΤΟΥ ΜΕΛΙΣΣΑΤΙΚΩΝ

˜ ™

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΚΟΛΟΥΘΙΩΝ

Δευτέρα 1 –  Κυριακή 7 Απριλίου 2013

Κυριακή 31  Μαρτίου 2013:

6.30 μ.μ. Εσπερινός και Αγιασμός Πρωτομηνιάς.

Τετάρτη 3 Απριλίου 2013:

7.00 μ.μ. Θεία Λειτουργία των προηγιασμένων Τιμίων Δώρων.

Παρασκευή 5 Απριλίου 2012:

7.00  μ.μ. Ακολουθία του Μικρού Αποδείπνου και Γ΄ Στάση των Χαιρετισμών προς την Υπεραγία Θεοτόκο.

10.00 -11.00  μ.μ. β΄Ακολουθία του Μικρού Αποδείπνου και Γ΄ Στάση των Χαιρετισμών προς την Υπεραγία Θεοτόκο.

Σάββατο 6 Απριλίου  2013:

11.00 π.μ. - 1.00 μ.μ. Κατηχητικό για τα μικρότερα παιδιά.

4.00 – 5.00 μ.μ. Κατηχητικό για μαθητές Δ΄, Ε΄, και Στ΄ Δημοτικού.

5.00 μ.μ. Εσπερινός

6.00 μ.μ. Κατηχητικό για μαθητές Γυμνασίου.

Κυριακή 7 Απριλίου 2013 (Γ΄ Νηστειών - Σταυροπροσκυνήσεως):

7.15 – 10.45 π.μ. Όρθρος, λιτάνευση του Τιμίου Σταυρού και Θεία Λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου.

8.00 – 9.00 μ.μ. Κατηχητικό μαθητών Λυκείου.

ἔγειρε καὶ ἆρον τὸν κράβαττόν σου

«σοὶ λέγω, ἔγειρε καὶ ἆρον τὸν κράβαττόν σου καὶ ὕπαγε εἰς τὸν οἶκόν σου. Σ’ εσένα το λέω: σήκω, πάρε το κρεβάτι σου και πήγαινε στο σπίτι σου»

Παράξενη ακούγεται η «διαταγή» - προτροπή του Χριστού προς τον παράλυτο. Ο παράλυτος, δεν ήταν ανάγκη να σηκώσει το κρεβάτι του και να πάει στο σπίτι του. Θα μπορούσε κάποιος άλλος να μαζέψει το κρεβάτι. Δεν ήταν κάτι σπουδαίο. Ο Χριστός όμως, το τονίζει αυτό, για δύο λόγους. Πρώτον, για να δουν όλοι ότι ο παράλυτος θεραπεύτηκε πλήρως, αφού είναι σε θέση να κουβαλήσει το κρεβάτι μόνος του, μπορεί να βγει από τα ασφυκτικά γεμάτο δωμάτιο εναντίων τόσο κόσμου και με το κρεβάτι στο χέρι του.

Ακόμη, ο Χριστός θέλησε να επισημάνει , πως από εδώ και στο εξής δε θα τα περιμένει όλα πια από τους άλλους, όπως και πριν, αλλά είναι ανάγκη να εργαστεί και εκείνος για να ζήσει χαρούμενος και χωρίς να αμαρτάνει. Μέχρι τώρα ήταν ανεύθυνος και χωρίς υποχρεώσεις. Τώρα όμως, καλείται διαχειριζόμενος σωστά την ελευθερία του να αναλάβει τις ευθύνες τόσο της συντηρήσεώς του ως βιολογικής υπάρξεως, όσο και της πνευματικής του οντότητας. Ο Χριστός με το θαύμα Του θέλει να τον βοηθήσει, γιατί έχει μετανοήσει και να τον σώσει, αλλά χρειάζεται και από την πλευρά του παράλυτου θέληση και αγώνα να αγαπά και να μην αμαρτάνει.

Αυτή την ανάληψη των ευθυνών την έχουμε ανάγκη ιδιαίτερα σήμερα. Γιατί θα πρέπει να δούμε την ευθύνη μας για την πορεία της κοινωνίας μας και του εαυτού μας, την ευθύνη μας για την επιλογή των προσώπων που θα ασχοληθούν με τα κοινά, θα χαράξουν το μέλλον της κοινωνίας, αλλά και την ευθύνη μας για την πορεία της ζωή μας για την αμέλειά μας ή την αδιαφορία ή την αδυναμία μας για την αντιμετώπιση των προσωπικών μας αλλά και των κοινωνικών προβλημάτων.

Αυτή η ευθύνη συνδέεται με την ελευθερία. Γιατί μόνο ο αληθινά ελεύθερος ή αυτός που επιθυμεί να ελευθερωθεί από οποιοδήποτε δεσμό, κυρίως της ανάγκης και της εξάρτησης, μπορεί να αναλάβει ευθύνες. Καλούμαστε, λοιπόν και μεις σήμερα να σηκώσουμε τα «δικά μας κρεβάτια», τις ευθύνες μας διαχειριζόμενοι το δώρο της ελευθερίας, με την αίσθηση ότι ευθύνη χωρίς αγάπη τόσο για το Θεό, όσο και για τον πλησίον, όπως και για τον εαυτό μας δε νοείται.

ΚΑΤΗΧΗΤΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ 20                                                                                                      30 και 31.3. 2013  

Ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς

Ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς καταγόταν από την Κωνσταντινούπολη. Γεννήθηκε το 1296 από γονείς ενάρετους και ένδοξους, τον Κωνσταντίνο και την Καλλονή. Ο πατέρας του ήταν συγκλητικός και κατόπιν έγινε μοναχός. Ο Γρηγόριος, προικισμένος από το Θεό με το χάρισμα της ευφυΐας, αγάπησε τα γράμματα και με μεγάλη αφοσίωση σπούδασε φιλοσοφία και θεολογία. Σε ηλικία 20 ετών μάλιστα, τον θαύμαζαν μεγάλοι και σοφοί της εποχής του! Αποφάσισε σε νεαρή ηλικία να γίνει μοναχός και το παράδειγμά του ακολούθησαν και τα τέσσερα αδέρφια και η μητέρα του.

Πηγαίνει στο Άγιο Όρος , όπου διδάσκεται από το Γέροντά του Νικηφόρο τις αρετές της υπακοής, της ταπείνωσης και της άσκησης για την αγάπη του Χριστού. Με αγρυπνίες και δάκρυα καθάρισε την ψυχή του και αξιώθηκε από το Θεό να έχει πολλές θεοφάνειες. Λόγω των επιδρομών των Τούρκων αφήνει το Όρος και πηγαίνει στη Θεσσαλονίκη, όπου γίνεται ιερέας. Εξακολουθεί να ζει ασκητικά και λαμβάνει το χάρισμα να κάνει και θαύματα. Ο Άγιος όμως, μαζί με την προσευχή και την άσκησή του έχει και πολλούς πειρασμούς. Η πίστη του όμως, δυναμώνει! Το να αγωνιζόμαστε, έλεγε, για την αρετή είναι δική μας δουλειά, το να πέσουμε σε πειρασμούς όμως, δεν εξαρτάται από εμάς. Γι’ αυτό και χωρίς πειρασμούς τέλειοι δεν μπορούμε να γίνουμε, ούτε φανερώνεται η πίστη μας προς το Θεό. Όσο προσευχόταν έλεγε στο Χριστό «φώτισόν μου το σκότος». Μέσα από τη νηστεία, την αγρυπνία και την προσευχή έλαβε ουράνια χαρίσματα!

            Μετά από καιρό, ο Άγιος γίνεται επίσκοπος Θεσσαλονίκης, πολλοί όμως τον πολεμούν, λέγοντας πως δεν είναι δυνατόν οι άνθρωποι, ακόμα και οι ασκητές που προσεύχονται και αγαπάνε το Θεό να τον βλέπουν, να βλέπουν δηλαδή φως, που είναι ο ίδιος ο Χριστός, όταν προσεύχονται. Ο άγιος Γρηγόριος όμως, με τους λόγους του δεν αφήνει τους αιρετικούς και τον ασεβή Βαρλαάμ να παραπλανήσουν τον κόσμο. Διδάσκει την αλήθεια της Εκκλησίας μας.

             Κάποια στιγμή, σε ένα ταξίδι του από την Ανατολή στην Κωνσταντινούπολη, τον πιάνουν οι Τούρκοι και τον κρατούν αιχμάλωτο στην Ανατολή. Εκεί τον κράτησαν ένα χρόνο και τον έσερναν από τόπο σε τόπο. Ο Άγιος όμως, δε σταμάτησε να αγωνίζεται και να διδάσκει το Ευαγγέλιο του Θεού άφοβα. Κάποιοι φιλόχριστοι τον ελευθερώνουν και επιστρέφει στην Εκκλησία και στο ποίμνιό του.

               Ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς συκοφαντήθηκε πολύ στη ζωή του από αιρετικούς που διαφωνούσαν με τη διδασκαλία του. Η αξία του όμως αναγνωρίστηκε από τον αυτοκράτορα, τον πατριάρχη και τους συνοδικούς Μητροπολίτες της Εκκλησίας της Κωνσταντινούπολης, που τον χαρακτήρισαν «διδάσκαλον ευσεβείας». Ο Άγιος ήταν φωτισμένος από το Άγιο Πνεύμα, γι’ αυτό και αξιώθηκε να δει το Χριστό ως Φως στην προσευχή του.

Τη μνήμη του τιμά η Εκκλησία μας δύο φορές το χρόνο: την Β’ Κυριακή των Νηστειών, κατά την Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή, και στις 14 Νοεμβρίου.

 Ερμηνευτικά σχόλια

Αξιώθηκε ο Άγιος να έχει πολλές Θεοφάνειες: Θεοφάνειες είναι οι φανερώσεις του Θεού. Στον Άγιο Γρηγόριο και στους ησυχαστές μοναχούς, όπως λέγονταν, ο Χριστός φανερωνόταν ως Φως, αφού καθάριζαν την ψυχή τους με νηστεία, προσευχή και δάκρυα μετάνοιας. Αυτό σήμαινε ότι δεν νικιόντουσαν από τα ταγκαλάκια της αμαρτίας, αλλά αφιέρωναν την καρδιά τους στο Χριστό. Αυτό το έδειχναν με την επιλογή της ησυχίας, δηλαδή αποφάσιζαν να μην ασχολούνται με τα πράγματα του κόσμου, με το τι έκαναν οι άλλοι, αλλά με το τι αρέσει στο Θεό. Η ησυχία τους φαινόταν από το ότι συνεχώς προσεύχονταν είτε στην Εκκλησία κατά την διάρκεια της λειτουργίας και των άλλων ακολουθιών, είτε στο δωμάτιο, το κελί τους, όπου  έλεγαν την εξής φράση: «Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός, ελέησόν με τον αμαρτωλόν» (Χριστέ, συγχώρεσέ με τον αμαρτωλό). Όμως όλοι είχαν και άλλη μια Θεοφάνεια: το να κοινωνούν το Χριστό στην Εκκλησία σημαίνει ότι τον έβαζαν μέσα στην ύπαρξή τους. Και σ’ αυτό μπορούμε τουλάχιστον όλοι να τους μιμηθούμε.

Το να πέσουμε σε πειρασμούς δεν εξαρτάται από εμάς: Κάθε άνθρωπος και ιδίως όσοι προσεύχονται και αγωνίζονται να ακολουθήσουν το θέλημα του Θεού που είναι η αγάπη, αντιμετωπίζουν πολλούς πειρασμούς, όπως είναι η κούραση, η αδιαφορία, οι κακοί λογισμοί-σκέψεις και πολλά άλλα. Οι πειρασμοί μπαίνουν στη ζωή μας, γιατί αμαρτάνουμε και εύκολα ξεχνάμε το Θεό, επιτρέπει όμως και ο Θεός να έχουμε πειρασμούς, χωρίς να τους στέλνει ο Ίδιος. Αυτό συμβαίνει, γιατί θέλει να αγωνιζόμαστε. Έτσι η πίστη μας γίνεται πιο δυνατή, μαζί και η αγάπη μας.

«Φώτισόν μου το σκότος»: οι άνθρωποι έχουμε μέσα μας την εικόνα του Θεού, που είναι ό, τι μας κάνει να μοιάζουμε στο Θεό: η αγάπη, η χαρά, η ελευθερία.  Οι αμαρτίες μας όμως, σκοτεινιάζουν την καρδιά μας και μαζί την εικόνα του Θεού, γιατί όταν αμαρτάνουμε, δεν αγαπάμε. Αυτό το σκοτάδι, που είναι ο εγωισμός μας, παρακαλάμε να διαλύσει ο Χριστός, δίνοντάς μας έστω και λίγη από την αγάπη Του. Αυτό έκανε ασταμάτητα ο Άγιος!

«Διδάσκαλος ευσεβείας»: ο Άγιος Γρηγόριος, ήταν άνθρωπος προικισμένος με το χάρισμα της ευφυΐας από το Θεό. Το αξιοποίησε αυτό το χάρισμα σπουδάζοντας φιλοσοφία και θεολογία, το σπουδαιότερο όμως είναι ότι το αφιέρωσε στο Θεό και στους ανθρώπους. Δε σταμάτησε να διδάσκει το Ευαγγέλιο του Χριστού σε όλη τη ζωή του, επιθυμώντας όλοι οι άνθρωποι να γνωρίσουν το Χριστό και να ακολουθήσουν το δρόμο του, που είναι δρόμος άσκησης και προσευχής μέσα από δυσκολίες και πειρασμούς, αλλά που οδηγεί στη χαρά και την αγάπη! Ήταν διδάσκαλος ευσεβείας ο άγιος, γιατί δε δίδασκε για να τον επαινέσουν και να τον δοξάσουν οι άνθρωποι, αλλά δίδασκε ταπεινά για να δοξαστεί ο Θεός! Αυτό φάνηκε και από την προσπάθειά του να μην επιτρέψει να επικρατήσουν οι ιδέες του αιρετικού Βαρλαάμ, ο οποίος δεν πίστευε ότι ο Χριστός εμφανιζόταν ως φως στους ανθρώπους, αλλά νόμιζε ότι το μόνο που μπορούμε οι άνθρωποι να κάνουμε σ’ αυτή τη ζωή είναι να συζητούμε και να μαθαίνουμε για το Θεό. Το να Τον ζήσουμε όμως, πίστευε ο Βαρλαάμ, θα γινόταν μόνο στην άλλη ζωή. Αν γινόταν αποδεκτή η ιδέα αυτή, τότε ο Θεός θα ήταν υπόθεση του μυαλού και της ψυχής, ενώ η Εκκλησία μας πιστεύει ότι όλος ο άνθρωπος, και στο σώμα και στην ψυχή και στο μυαλό και στην καρδιά και σ’ αυτή και στην άλλη ζωή μπορεί να έχει σχέση με το Χριστό, να φωτιστεί, να αγιαστεί και να σωθεί!

φωτισμένος από το Άγιο Πνεύμα: μέσα στη ζωή της Εκκλησίας, την οποία στηρίζει το Άγιο Πνεύμα, μπορούμε να συναντήσουμε το Θεό, στο πρόσωπο του Χριστού, αρκεί  να ακολουθούμε την πορεία: ήσυχη καρδιά (δηλαδή να μην μας νοιάζει τι κάνουν οι άλλοι, αλλά εμείς να ακολουθούμε το δρόμο του Χριστού και της αγάπης), προσευχή (όσο μπορούμε και μέσα στη Λειτουργία της Κυριακής και στο σπίτι μας και στο σχολείο και σε κάθε στιγμή της ζωής μας) και την αγάπη που γίνεται φως (γιατί φωτίζει την καρδιά μας και της δίνει χαρά). Αυτός ο δρόμος δεν είναι μόνο για τους μοναχούς, αλλά για όλους τους ανθρώπους, κι εκεί που φαίνεται δύσκολος, έρχεται η χάρις του Θεού με τη βοήθεια του Αγίου Πνεύματος και μας στηρίζει. Από κει και πέρα παλεύουμε να βρούμε αυτό το δρόμο στη ζωή μας και κοινωνώντας το Σώμα και το Αίμα Του, αλλά και ζώντας την αληθινή χαρά της πίστης.

Ερωτήσεις

1.                  Τι σημαίνει ότι ο άγιος είχε Θεοφάνειες; Πώς εμείς μπορούμε να έχουμε αντίστοιχες καταστάσεις;

2.                  Να εξηγήσετε τι σημαίνουν οι φράσεις: «Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός, ελέησόν με τον αμαρτωλόν» και «Φώτισόν μου το σκότος, Κύριε»;

3.    Γιατί ο άγιος ονομάστηκε διδάσκαλος της ευσεβείας;

4.    Πώς μπορούμε να συναντήσουμε το Θεό στη ζωή της Εκκλησίας;

5.    Τι γίνεται όταν δυσκολευόμαστε σ’ αυτό το δρόμο;

Συμπέρασμα

 Τον Θεό τον συναντάμε στη ζωή της Εκκλησίας, με προϋποθέσεις την ήσυχη καρδιά, την προσευχή και την αγάπη που γίνεται φως!

Απολυτίκιο του αγίου Γρηγορίου του Παλαμά (ήχος πλ. δ’ )

Ορθοδοξίας ο φωστήρ, Εκκλησίας το στήριγμα και διδάσκαλε, των μοναστών η καλλονή, των θεολόγων υπέρμαχος απροσμάχητος, Γρηγόριε θαυματουργέ, Θεσσαλονίκης το καύχημα, κήρυξ της χάριτος, ικέτευε δια παντός σωθήναι τας ψυχάς ημών.

Παιχνίδι

ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΣΕ ΛΕΞΕΙΣ ΑΠΟ ΤΟ ΑΠΟΛΥΤΙΚΙΟ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥΣ

Φωστήρ                                                                                                         Κήρυξ  

Αστέρι                                                                                                            Διδάσκαλος

Ικετεύω                                                                                                           Καλλονή                                                                                             Υπερασπιστής                                                                                                              Καύχημα                                                                                                        Υπέρμαχος                                                                                                  Ομορφιά                                                                                                                                                     Καμάρι

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΗΜΕΡΑ

Ημέρα αφιερωμένη στην Ορθόδοξη Πίστη μας η σημερινή. Και τι να σημαίνει άραγε; από ποιους παραλάβαμε την πίστη μας; τους Αποστόλους, αυτήκοους μάρτυρες του Χριστού. 

Τι ήταν οι Απόστολοι; οι απεσταλμένοι από τον Χριστό να μεταφέρουν το Ευαγγέλιο, το μήνυμα της σωτηρίας, την αγάπη του Θεού για τον κάθε άνθρωπο.

Εμείς σήμερα τι κάνουμε; Έχουμε αποστολή να μεταφέρουμε το μήνυμα του Ευαγγελίου; Με ποιον τρόπο; Σε ποιον χώρο; Πρώτα απ όλα έχουμε την αποστολή να γνωρίσουμε εμείς το Ευαγγέλιο, να γευθούμε εμείς την αγάπη του Θεού και το έργο Του για τη σωτηρία μας και στη συνέχεια με την ζωή μας και το παράδειγμά μας, να γίνουμε ιεραπόστολοι και στους άλλους, στους γύρω μας, στους οικείους μας, στους συναδέλφους μας. Και γινόμαστε Απόστολοι με τη συνέπειά μας στην πίστη μας.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΒΔΟΜΑΔΟΣ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΜΟΔΕΣΤΟΥ ΜΕΛΙΣΣΑΤΙΚΩΝ

˜ ™

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΚΟΛΟΥΘΙΩΝ

Δευτέρα 25 –  Κυριακή 31 Μαρτίου 2013

Δευτέρα 25 Μαρτίου 2013:

7.30 – 10.30 π.μ. Όρθρος, Θεία Λειτουργία και Δοξολογία για την Εθνική Επέτειο.

11.00 μ.μ. Επιμνημόσυνη δέηση και εορταστική εκδήλωση.

Τετάρτη 27 Μαρτίου 2013:

7.00 μ.μ. Θεία Λειτουργία των προηγιασμένων Τιμίων Δώρων.

Παρασκευή 29 Μαρτίου 2012:

7.00  μ.μ. Ακολουθία του Μικρού Αποδείπνου και Β΄ Στάση των Χαιρετισμών προς την Υπεραγία Θεοτόκο.

10.00 -11.00  μ.μ. β΄Ακολουθία του Μικρού Αποδείπνου και Β΄ Στάση των Χαιρετισμών προς την Υπεραγία Θεοτόκο.

Σάββατο 30 Μαρτίου  2013:

11.00 π.μ. - 1.00 μ.μ. Κατηχητικό για τα μικρότερα παιδιά.

4.00 – 5.00 μ.μ. Κατηχητικό για μαθητές Δ΄, Ε΄, και Στ΄ Δημοτικού.

5.00 μ.μ. Εσπερινός

6.00 μ.μ. Κατηχητικό για μαθητές Γυμνασίου.

Κυριακή 31  Μαρτίου 2013 (Β΄ Νηστειών):

7.30 – 10.45 π.μ. Όρθρος, Θεία Λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου και λιτάνευση των ιερών εικόνων.

5.00 μ.μ. Εσπερινός.

8.00 – 9.00 μ.μ. Κατηχητικό μαθητών Λυκείου.

E Τη Δευτέρα, 25 Μαρτίου μετά τη Θεία Λειτουργία θα πραγματοποιηθεί στο Πνευματικό Κέντρο εόρτια εκδήλωση για την εθνική επέτειο.

 

ΚΑΤΗΧΗΤΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ

Ο άγιος Διονύσιος ο Αρεοπαγίτης 

Ο άγιος Διονύσιος ο Αρεοπαγίτης γεννήθηκε το 10 μ.Χ. Ήταν ένας από τους φιλόσοφους της Αθήνας και μέλος του ανωτάτου δικαστηρίου της, του Αρείου Πάγου, όπως αναφέρεται από τον Ευαγγελιστή Λουκά στις Πράξεις των Αποστόλων. Υπήρξε από τους πρώτους  Έλληνες που πίστεψαν στο κήρυγμα του Αποστόλου Παύλου κάτω από τον βράχο της Ακρόπολης.

Μαζί με άλλους φιλόσοφους τον είχαν προσκαλέσει να κηρύξει. Όταν ο απόστολος Παύλος τους μίλησε για τον άγνωστο Θεό, στον οποίον είχαν ήδη οι αρχαίοι  Αθηναίοι αφιερώσει άγαλμα και λατρεία, κέντρισε αρχικά το ενδιαφέρον τους. Τους κήρυξε πως ο Χριστός ήταν ο μόνος αληθινός Θεός. Όταν όμως τους μίλησε για την ανάσταση των νεκρών και πως ο Χριστός είναι ο Υιός του Θεού που έγινε άνθρωπος, πέθανε, αναστήθηκε και θα έρθει πάλι να κρίνει τους ανθρώπους και να τους αναστήσει, πολλοί γέλασαν. Ειρωνικά τον άφησαν λέγοντας « Θα ξανάρθουμε να σε ακούσουμε».

 Ο άγιος Διονύσιος όσο άκουγε τον απόστολο Παύλο να μιλάει για τα πάθη του Χριστού, τη σταύρωσή Του, θυμήθηκε πως πριν μερικά χρόνια που βρισκόταν στην Ηλιούπολη της Αιγύπτου μαζί με άλλους σοφούς είχε δει μια έκλειψη ηλίου που υπερέβαινε όλους τους νόμους της αστρονομίας και κάθε λογική τότε είχε αναφωνήσει  « Ή σήμερα ο Θεός πάσχει ή ήρθε το τέλος του κόσμου». Μετά το κήρυγμα του αποστόλου είχαν μείνει λίγοι, αλλά ήταν προζύμι καλό και ευλογημένο και βαπτίστηκαν χριστιανοί. Ανάμεσά τους ήταν ο Διονύσιος και ο Ιερόθεος. Ο Ιερόθεος έγινε Επίσκοπος Αθηνών και ο Διονύσιος ως μαθητής του τον διαδέχτηκε στον επισκοπικό θρόνο των Αθηνών αμέσως μετά το θάνατό του.

Ο άγιος έλαβε χάρισμα από το Θεό και έγραψε για σημαντικά θεολογικά ζητήματα. Περιέγραψε ακόμη πώς η ιεραρχία της Εκκλησίας από τον επίσκοπο μέχρι και τον μοναχό αντικατοπτρίζει επάνω στη γη τις εννέα τάξεις των αγγελικών ταγμάτων και φωτίζει κάθε πιστό ανάλογα με τον αγώνα του. Ο άγιος έφτασε σε υψηλά μέτρα και χαριτώθηκε με θαυματουργικό τρόπο να μεταφερθεί στα Ιεροσόλυμα μαζί με τους αποστόλους για την κηδεία της Παναγίας. Όλη του τη ζωή δεν σταμάτησε να κηρύττει το Θείο Λόγο και να προσελκύει ανθρώπους στον αληθινό Θεό.

 Προς τα τέλη της αυτοκρατορίας του Νέρωνα περίπου το 68, ο άγιος πήγε στη Ρώμη για να συναντηθεί με τον Παύλο. Εκεί βίωσε από κοντά το μαρτύριο του αποστόλου. Στη Ρώμη ξαναπήγε όταν πάπας ήταν ο άγιος Κλήμης και του ανατέθηκε μαζί με τους μαθητές του, τον ιερέα Ρουστικό και τον διάκονο Ελευθέριο να κηρύξει το Λόγο του Θεού στη Γαλατία. Ταξίδεψε και κήρυξε τον Χριστό σε διάφορα μέρη και τελικά στο Παρίσι έχτισε μια εκκλησία όπου λειτουργούσε, έκανε πολλά θαύματα και οι μαθητές του ακολουθώντας το παράδειγμά του διέδωσαν το χαρμόσυνο μήνυμα του Ευαγγελίου και σε άλλες χώρες, την Ισπανία και την Μ. Βρετανία.

Ο άγιος Διονύσιος τιμήθηκε από τον Θεό με το χάρισμα της Θεογνωσίας, της διδασκαλίας, της θαυματουργίας. Όμως η μεγάλη αρετή και η άσκηση προκάλεσε το φθόνο του διαβόλου και ο αυτοκράτορας Ρωμαίων ο Δομετιανός περίπου το 96, πίστεψε πως ο άγιος υποκινούσε σε συγκρούσεις και εξεγέρσεις το λαό εναντίον του. Τον κάλεσε σε ανάκριση μαζί με τους άλλους χριστιανούς και, αφού δεν κατάφερε να τους πείσει να απαρνηθούν τον αληθινό Θεό, τους καταδίκασε σε θάνατο. Διέταξε να τους αποκεφαλίσουν. Μέρος της τιμίας κάρας του φυλάσσεται και τιμάται σήμερα στην Ιερά Μονή Δοχειαρίου στο Άγιον Όρος, την οποία πρόσφερε στη μονή ο αυτοκράτορας Αλέξιος Κομνηνός κατά τον 11^ο αι.

Είναι πολιούχος της Αθήνας και εορτάζεται η μνήμη του από την Εκκλησία μας στις 3 Οκτωβρίου.

 Ερμηνευτικά σχόλια

Ήταν ένας από τους φιλόσοφους της Αθήνας:  Ο άγιος Διονύσιος, παρόλο που ήταν ειδωλολάτρης, η μόρφωση και η πίστη του στα είδωλα δεν τον έκαναν να έχει κλειστή και κολλημένη σκέψη. Αυτό φάνηκε από το ότι άνοιξε την καρδιά του και το μυαλό του με ταπείνωση στο Θεό που κήρυττε ο Απόστολος Παύλος. Σήμερα συχνά οι άνθρωποι μένουν κολλημένοι στη λογική και στην επιστημονική γνώση μόνον και νιώθουν αυτάρκεις μακριά από το Θεό. Ο άγιος με το παράδειγμά του απέδειξε πως η μόρφωση και η επιτυχία δεν αποτελούν τροχοπέδη στη σχέση του ανθρώπου με το Θεό.

Όταν ο απόστολος Παύλος τους μίλησε για τον άγνωστο Θεό: Δεν είναι εύκολο να δεχτεί γενικά ο άνθρωπος ένα Θεό που σταυρώθηκε για τη σωτηρία μας και αναστήθηκε ανασταίνοντας και εμάς καθημερινά από τις πτώσεις μας στην αμαρτία μέσα από τη μετάνοιά μας αλλά και υποσχόμενος την ανάστασή μας στην Τελική Κρίση. Οι αρχαίοι Έλληνες πίστευαν σε πολλούς θεούς που είχαν ανθρώπινη μορφή αλλά ουσιαστικά σε κανέναν ως Πρόσωπο, ως Ύπαρξη Αγάπης και Ζωής. Γι΄ αυτούς οι θεοί έφεραν τις πτώσεις και τις αδυναμίες των ανθρώπων, ακόμη και αν είχαν υπεράνθρωπες δυνάμεις τις εξέφραζαν όμως μέσα από τα ανθρώπινα πάθη τους. Σήμερα αν και είναι γνωστός ο αληθινός Θεός τα είδωλα συνεχίζουν να τάζουν την πλάνη της ηδονής και της αυτάρκειας στους ανθρώπους,  μέσα από την τηλεόραση, μέσα από τον χωρίς κόπο αγώνα, την μάταιη δόξα, τον εύκολο πλουτισμό και την υποχώρηση στην ηθική. Οφείλουμε να συνεχίζουμε τον αγώνα μας χωρίς να επαναπαυόμαστε.

Ο Ιερόθεος έγινε επίσκοπος Αθηνών και ο Διονύσιος τον διαδέχτηκε:  ο Διονύσιος και οι λίγοι άνθρωποι που βαφτίστηκαν αποδεικνύουν ότι, έστω κι αν ο αρχικός αριθμός δεν ήταν μεγάλος, εντούτοις υπήρχαν Έλληνες, μορφωμένοι και καλλιεργημένοι που πίστεψαν στο Χριστό. Αυτό δείχνει την εξάπλωση του χριστιανισμού και την σύνδεσή του με την Ελλάδα. Η πρώτη Εκκλησία των Αθηνών αποτέλεσε το προζύμι. Όλος ο ελλαδικός χώρος σταδιακά προσχώρησε στη χριστιανική πίστη. Η Εκκλησία συνδέθηκε με τον ελληνισμό και αποτέλεσε τον παράγοντα εκείνο που ανανέωσε την σκέψη των Ελλήνων. Από τότε Χριστιανισμός και Ελληνισμός είναι ενωμένοι. Κι αυτή η ενότητα κράτησε τους Έλληνες ελεύθερους στην Τουρκοκρατία και την Βενετοκρατία. Αν δεν υπήρχε η Εκκλησία, η οποία διέσωσε την γλώσσα, την πίστη και την συνείδηση ότι οι Έλληνες ήταν αλλιώτικοι, διαφορετικοί σε σχέση με τους Τούρκους και τους Βενετούς, δεν θα υπήρχαμε σήμερα. Και οι Έλληνες πλήρωσαν με πολύ αίμα αυτή την διατήρηση, με τους Νεομάρτυρες, οι οποίοι έδωσαν τη ζωή τους και μαρτύρησαν για να μην αλλαξοπιστήσουν και γίνουν μουσουλμάνοι και Τούρκοι. Πάνω από 700 βίους Νεομαρτύρων έχουμε στα χρόνια της Τουρκοκρατίας. 

Όλη του τη ζωή δεν σταμάτησε να κηρύττει το Θείο Λόγο και να προσελκύει ανθρώπους στον αληθινό Θεό: Ο Ουρανός είναι η αληθινή πατρίδα μας και ξεκινάει από αυτόν τον κόσμο και σχετίζεται με το πόσο γνωρίζουμε και εμπιστευόμαστε στη ζωή μας τον αληθινό Θεό. Πόσο Τον αγαπάμε και αγαπάμε και τους αδελφούς μας στο Όνομά Του. Διότι δεν είναι μόνο ατομικός ο παράδεισος και δε σωζόμαστε μόνοι μας. Αξίζει να παρατηρήσουμε ότι ο άγιος Διονύσιος έμεινε σταθερός στην πίστη του. Έτσι, ούτε ο Θεός τον ξέχασε, ούτε εμείς. Αυτό ζητά η Εκκλησία να κάνουμε στη ζωή μας, ιδίως κατά τις δύσκολες ημέρες που ζούμε. Να μην Τον ξεχνούμε, αλλά ούτε να ξεχνούμε όλους εκείνους που Τον πίστεψαν και αγωνίστηκαν και για τους άλλους, για να μάθουν τι σημαίνει πίστη. Σ’ αυτή την κατηγορία εντάσσονται και οι αγωνιστές του 1821, οι οποίοι αγωνίστηκαν «για του Χριστού την πίστη την Αγία και της πατρίδος την ελευθερία», για να μην λησμονήσουν οι Έλληνες ότι πλάστηκαν ελεύθεροι από το Θεό και ότι έπρεπε ελεύθεροι να ζούνε από την σκλαβιά. Σήμερα αυτό δεν σημαίνει ότι θα πρέπει να μισούμε άλλους λαούς, ακόμη κι αυτούς που ήταν εχθροί μας, όπως οι Τούρκοι, αλλά χρειάζεται να μην ξεχνούμε τις προσπάθειες των προγόνων μας, αγίων, μαρτύρων, αγωνιστών και να τους μιμούμαστε στο αδούλωτο φρόνημά τους! Στην Ελληνική Επανάσταση η σημαία είχε σύμβολό της το Σταυρό και πολέμησαν για  την ελευθερία μας οι πρόγονοί μας διδάσκοντάς μας πως η Εκκλησία δε μας θέλει χωρίς λόγο και αγώνα. Οι ιερείς πρώτοι κινδύνευσαν και αγωνίστηκαν με το λόγο, τον πολιτικό και τον πνευματικό τους, με την πράξη τους πολεμώντας και στηρίζοντας τους υπόδουλους  χριστιανούς.   Χωρίς μίσος μας θέλει ο Χριστός αλλά να αγωνιζόμαστε για την πίστη και την αρετή μας. Στην Εκκλησία συγχωρούμε αυτούς με τους οποίους είχαμε διαφορές ή κακοπεράσαμε, αλλά θυμόμαστε όλους όσους πάλεψαν για την ελευθερία. Η αλήθεια δεν έχει να κάνει με την λήθη, αλλά με την μνήμη και τη συγγνώμη.

Ερωτήσεις

1.            Ποιοι πίστεψαν στο κήρυγμα του αποστόλου Παύλου; Γιατί δεν πίστεψαν όλοι;

2.              Πού ταξίδεψε ο άγιος Διονύσιος; Γιατί ονομάστηκε Αρεοπαγίτης;

3.              Πότε ξεκίνησε η εκκλησία των Αθηνών; Πώς συνδέθηκε η χριστιανική πίστη με την Ελλάδα;

4.              Γιατί σεβόμαστε και τιμούμε τους αγωνιστές, όπως και τους αγίους και τους μάρτυρες;

5.              Πρέπει να ξεχνάμε την Ιστορία μας ή να θυμόμαστε; Πρέπει να κρατάμε κακία σε άλλους λαούς για ό,τι είχε γίνει στο παρελθόν;

Συμπέρασμα

Η Εκκλησία μας δείχνει ότι ο ουρανός είναι η αληθινή μας πατρίδα. Όμως από τη γη ξεκινά η σωτηρία μας, η οποία έχει να κάνει με το πόσο ελεύθεροι είμαστε, τόσο ως προς τις αμαρτίες όσο και ως προς τις σχέσεις μας με τους άλλους.

Απολυτίκιο Αγίου Διονυσίου Αρεοπαγίτου (ήχος Δ’.)

Χρηστότητα εκδιδαχθείς και νήφων εν πάσιν, αγαθήν συνείδησιν ιεροπρεπώς ενδυσάμενος, ήντλησας εκ του Σκεύους της εκλογής τα απόρρητα, και την Πίστιν τηρήσας, τον ίσον δρόμον τετέλεκας, Ιερομάρτυς Διονύσιε. Πρέσβευε Χριστώ τω Θεώ, σωθήναι τας ψυχάς ημών.

ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ 70

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΜΑΣ

ΣΕ ΜΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ ΑΝΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ

Η περίοδος της μεγάλης κρίσης την οποία διερχόμαστε κανονικά θα έπρεπε, εκτός από την επιβίωση, να ξυπνά μέσα μας και την αναζήτηση του ποιοι είμαστε και τι αξίζει να ζητούμε σ’ αυτόν τον κόσμο ως άνθρωποι, αλλά και ως έθνος. Χρησιμοποιούμε τον όρο «έθνος», παρότι έχει κατασυκοφαντηθεί από όλους εκείνους που θεώρησαν ότι πρέπει να τον καταργήσουμε στο όνομα μιας διεθνιστικής, παγκοσμιοποιημένης προσέγγισης, η οποία δεν λειτούργησε όμως ουσιαστικά ποτέ στα πλαίσια μιας πανανθρώπινης, οικουμενικής προοπτικής, αλλά χρησιμοποιήθηκε από εκείνους που ήθελαν σταδιακά να αφαιρέσουν από τους λαούς την αίσθηση, το δικαίωμα και το προνόμιο της διαφορετικότητας. Όμως το έθνος δεν μπορεί να ταυτίζεται με το κράτος, την πολιτειακή εκείνη υπόσταση, η οποία είναι γέννημα των ιστορικών συνθηκών και που όχι μόνο η γεωγραφική της έκταση ποικίλλει, αλλά και οι θεσμοί και τα πρόσωπα διαμορφώνουν διαφορετικούς τρόπους θέασης για όσους ανήκουν στο κράτος και που δεν είναι απαραίτητο ότι ανήκουν στην ίδια με την επικρατούσα στο κράτος εθνική ταυτότητα.

Ο αγώνας του 1821 αποτέλεσε για μας τους Έλληνες μία ιστορική περίοδο κατά την οποία δεν αναζητήσαμε την εθνική μας συνείδηση, απλούστατα διότι αυτή υπήρχε γεωγραφικά και ιστορικά και πολιτισμικά στη γλώσσα, στην θρησκευτική παράδοση, στην αίσθηση ότι μοιραζόμασταν την κοινή ιστορική καταγωγή, αλλά και στην ετερότητα-διαφορετικότητα σε ό,τι αφορά με τους τότε κατακτητές του γεωγραφικού χώρου ο οποίος περικλείεται στον όρο «Ελλάδα». Ο αγώνας του 1821 αποτέλεσε για μας τους Έλληνες την υποστασιοποίηση σε ελεύθερο κράτος της εθνικής μας συνείδησης. Αποτέλεσε την αποκορύφωση της μεγάλης προσπάθειας για ελευθερία, για να ορίζουμε δηλαδή εμείς οι ίδιοι τους εαυτούς μας όχι μόνο εσωτερικά, αλλά και εξωτερικά. Αυτή ήταν η συνείδηση όλων εκείνων των αγωνιστών, των λογίων, των εκκλησιαστικών ανδρών, των απλών ανθρώπων, των προκρίτων, των εμπόρων, των όσων έδωσαν τον εαυτό τους στην απόπειρα αυτή.

Κύρια χαρακτηριστικά του αγώνα ήταν η πίστη στο Χριστό και η συνέγερση στο όνομα της πατρίδας. Μέσα από αυτόν τον αγώνα βγήκαν και αναδείχθηκαν τα πρόσωπα, τα οποία εξέφρασαν με τα όπλα, την γραφή, τη ζωή και το θάνατο την συλλογική αίσθηση του ανήκειν. Ο αγώνας δεν ξεκίνησε ξαφνικά. Είχε προετοιμαστεί τόσο μέσα από την συνείδηση της ετερότητας προς τους Οθωμανούς που διέσωσε η Εκκλησία με την ενορία και την θεία λειτουργία, αλλά και τα γράμματα που μάθαινε στους καθημερινούς ανθρώπους, όσο και με τις προσπάθειες των λογίων, κυρίως κληρικών, των εμπόρων και των διδάχων, οι οποίοι αγωνιζόντουσαν στα σχολεία τόσο του καθαυτό ιστορικού ελλαδικού χώρου, ο οποίος έφτανε μέχρι τα παράλια της Ιωνίας, όσο και στις κοινότητες του εξωτερικού, να ξυπνήσουν τη δίψα για ελευθερία, αλλά και να κάνουν τους Έλληνες να νιώσουν υπερήφανοι γι’ αυτό που ήταν και ικανοί να οικειωθούν την πρόοδο του κόσμου. Όμως η όποια παιδεία δεν θα μπορούσε να κάνει τους ανθρώπους να δώσουν τη ζωή τους και την ψυχή τους στον αγώνα, εάν δεν ήταν συνδεδεμένοι μ’ αυτό που ονομάζουμε αγάπη για την πατρίδα.
Σ’ αυτόν τον αγώνα αναμείχθηκαν και οι Ξένες Δυνάμεις. Στην προσπάθειά τους να διαφυλάξουν τα δικά τους συμφέροντα σε μια περιοχή όπου αυτά αλληλοσυγκρούονταν και με έναν μεγάλο ασθενή στο προσκήνιο της Ιστορίας που ήταν η Οθωμανική Αυτοκρατορία, η Αγγλία, η Γαλλία και η Ρωσία αποδύθηκαν σε έναν πρωτοφανή ανταγωνισμό για να εξάψουν τα πάθη των Ελλήνων, οι οποίοι υπήρξαν στιγμές και μάλιστα πολλές, στις οποίες ξέχασαν ότι ήταν η πατρίδα το διακύβευμα του αγώνα και παραδόθηκαν στην δίψα για εξουσία. Γίνονταν άγγελοι και διάβολοι συνάμα, κατά την έκφραση του Γεωργίου Καραϊσκάκη. Η έκβαση του Αγώνα είναι γνωστή σε όλους. Όμως ο Αγώνας έγινε θρύλος και εθνική ιστορία, γιατί τελικά, ακόμη και με μεγάλα τιμήματα, κατόρθωσε να γεννήσει έστω και μια περιορισμένη γεωγραφικά κρατική οντότητα, ελεύθερη από τους πρώην δυνάστες, όχι όμως και από τους νέους πάτρωνες, οι οποίοι άμεσα και έμμεσα θα συνεχίσουν να παρεμβαίνουν, όπως και στον υπόλοιπο κόσμο, αξιοποιώντας τις φιλοδοξίες και την δίψα μας για εξουσία, αλλά και ενίοτε τον ρεαλισμό και την ανάγκη μας να ανήκουμε και στους εαυτούς μας και στον υπόλοιπο κόσμο που ονομάζεται «κυρίως Ευρώπη».
Μετά από μία εποχή αμφισβητήσεων της ελληνικότητάς μας (Φαλμεράγιερ) και αγώνων για την ολοκλήρωση της επανάστασης με την απελευθέρωση και άλλων εδαφών, μετά από περιπέτειες, πολέμους και τραγωδίες (Μικρασιατική καταστροφή, κατοχή, εμφύλιος, πολιτικά πάθη, δικτατορία, διχοτόμηση της Κύπρου), το ερώτημα της ταυτότητας αναφύεται και πάλι έντονο στις ημέρες μας. Τώρα που ξαναβλέπουμε την καταδυνάστευσή μας από ξένες δυνάμεις, τώρα που διαπιστώσαμε την αυτοκαταστροφική μας παράδοση σε έναν πολιτισμό, σε έναν τρόπο ζωής, ο οποίος έκανε ό,τι μπορούσε όχι μόνο για να εκμαυλίσει τις συνειδήσεις μας, αλλά και συνεχίζει να αγωνίζεται να ταυτίσει με το μύθο, δηλαδή το ψεύτικο και το υπερβολικό, την Ιστορία μας, προκειμένου να απεμπολήσουμε σε βάθος χρόνου την ετερότητά μας στο όνομα της επιβίωσης, αλλά και στο όνομα της προσαρμογής στην όποια παγκοσμιοποίηση, πολυπολιτισμικότητα, διεθνισμό, εμείς οφείλουμε να ξαναδούμε ποιοι είμαστε και ποια είναι εκείνα τα οποία αξίζει να αγωνιζόμαστε γι’ αυτά. Έχουμε βάσεις για να στηριχτούμε. Είναι εκείνες που μας κράτησαν ελεύθερους εντός μας τα δύσκολα χρόνια. Η Εκκλησία, η πίστη, η γλώσσα, το τραγούδι, το ανυπόταχτο του χαρακτήρα μας, η δίψα για δημιουργία, το ατομικό μας εγώ που δεν δέχεται να περιθωριοποιείται και να υποτάσσεται, αλλά και η αίσθηση του ανήκειν. Αρκεί  να  γνωρίζουμε  την Ιστορία

μας. Και να την μετουσιώσουμε σε δρόμο και τρόπο μοιράσματος, φιλότιμου, κόπου, εργατικότητας, σύνδεσης με το χώμα και τη φύση και αγάπης για την πατρίδα. Αλλάζοντας δηλαδή πορεία και στεκόμενοι κριτικά έναντι των προτεραιοτήτων του κόσμου και ζητώντας από τους ταγούς μας να συναγωνιστούν ώστε να επανα-ορίσουμε τα ουσιώδη. Επειδή όμως οι καιροί δεν περιμένουν, εμείς καλούμαστε μέσα από την παιδεία, το σχολείο, την ενορία, την προσωπική μας καλλιέργεια, την εργασία μας, το σπίτι μας, να ξαναγίνουμε άνθρωποι που προσφέρουν, που μοιράζονται, που χαίρονται να ανήκουν στην πατρίδα. Η πατρίδα είμαστε εμείς. Πρέπει να πάψουμε να περιμένουμε από τους άλλους, ιδίως τους ταγούς μας, οι οποίοι μας οδήγησαν σε μία νέα σκλαβιά, σε μία κατάσταση ανελευθερίας στο όνομα της επιβίωσης και της πρόσκτησης των αγαθών του καταναλωτικού πολιτισμού. Είναι στο χέρι μας να αναδείξουμε τις αξίες μας, να στερεωθούμε σ’ αυτό που είναι η παράδοσή μας, όχι προσκολλημένοι φανατικά και κανονιστικά στο γράμμα της, αλλά δημιουργικά, με γνώμονα το πνεύμα της.
Και σ’ αυτόν τον δρόμο είναι αναγκαία και πάλι η αφύπνιση της Εκκλησίας. Ας μην αρκεστούμε στο ότι κάνουμε το καθήκον μας επειδή λειτουργούμε φιλάνθρωπα ή επειδή έχουμε καταφέρει να ευαισθητοποιήσουμε ικανή μερίδα ανθρώπων να λειτουργήσουν με αλληλεγγύη. Η προσφορά αληθινής παιδείας, η καλλιέργεια ανθρώπων ικανών να λειτουργούν με γνώμονα την δοτικότητα κάθε μορφής, αλλά και η σύσφιγξη του συν-ανήκειν σε ενοριακές κοινότητες –οικογένειες αποτελούν τη ρίζα για να ξαναβρούμε υγιή πίστη που δεν θα αφίσταται και του πατριωτισμού. Ας μην ξεχνούμε ότι αν και επιζητούμε την μέλλουσαν πόλιν, εντούτοις η πορεία για τη Βασιλεία του Θεού ξεκινά από το σήμερα, από την ιστορία, από τον νυν αιώνα. Καιρός του ποιήσαι.

ΤΟ ΣΥΝΘΗΜΑ ΤΟΥ ΜΗΝΑ:  E «ὅταν σηκώσαμε τὰ ὅπλα εἴπαμε πρῶτα ὑπὲρ πίστεως καὶ ὕστερα ὑπὲρ πατρίδος»          Θ. Κολοκοτρώνης.

                 (π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός, Γεν. Αρχιερατικός Επίτροπος Ι. Μ. Κερκύρας)