ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ 11 26 και 27.1.2013
Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος
Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος γεννήθηκε στην Αντιόχεια της Συρίας το 347 μ.Χ.(κατά άλλους το 354 μ.Χ.). Πατέρας του ήταν ο στρατηγός Σεκούνδος και μητέρα του η Ανθούσα. Γρήγορα έμεινε ορφανός από πατέρα, και η μητέρα του - χήρα τότε 20 ετών - τον ανέθρεψε και τον μόρφωσε κατά τον καλύτερο χριστιανικό τρόπο. Ξεχώριζε για την εξυπνάδα του και σπούδασε πολλές επιστήμες στην Αντιόχεια, κοντά στον τότε διάσημο ρήτορα Λιβάνιο.
Όταν τελείωσε τις σπουδές του αποσύρθηκε στην έρημο για πέντε χρόνια, όπου ασκήτευε προσευχόμενος και μελετώντας τις Άγιες Γραφές. Ασθένησε όμως και επέστρεψε στην Αντιόχεια, όπου χειροτονήθηκε διάκονος - το 381 μ.Χ., σε ηλικία 34 ετών - από τον Αρχιεπίσκοπο Αντιοχείας Μελέτιο. Αργότερα δε από τον διάδοχο του Μελετίου Αρχιεπίσκοπο Φλαβιανό χειροτονήθηκε πρεσβύτερος σε ηλικία 40 ετών.
Κατά την ιερατική του διακονία ανέπτυξε όλα τα ψυχικά του χαρίσματα, πύρινο θείο ζήλο και πρωτοφανή ευγλωττία στα κηρύγματα του. Έσειε και συγκλόνιζε τα πλήθη της Αντιόχειας και συγκινούσε τις ψυχές τους βαθύτατα. Η δραστηριότητά του δεν έμεινε στο λόγο, αλλά προχώρησε στην οργάνωση του φιλανθρωπικού έργου για να βοηθήσει το λαό του με πλήθος ιδρυμάτων για τους φτωχούς, τα ορφανά, τις χήρες, τους αρρώστους. Καθημερινά η Εκκλησία με την δική του πρωτοβουλία και έμπνευση έδινε φαγητό σε 3000 ανθρώπους.
Η φήμη του αυτή έφτασε μέχρι τη βασιλεύουσα και έτσι, την 15η Δεκεμβρίου 397 μ.Χ., με κοινή ψήφο του αυτοκράτορα Αρκαδίου και Κλήρου, έγινε Πατριάρχης Κωνσταντινούπολης, κάτι που ο ίδιος δεν επεδίωξε ποτέ. Και από την θέση αυτή ο Ιερός Χρυσόστομος, εκτός άλλων, υπήρξε αυστηρός ασκητής και δεινός ερμηνευτής της Αγίας Γραφής, όπως φαίνεται από τα πολλά συγγράμματα του (διασώθηκαν 804ομιλίες του). Έργο επίσης του Χρυσοστόμου είναι και η Θεία Λειτουργία, που τελούμε σχεδόν κάθε Κυριακή, με λίγες μόνο, από τότε μετατροπές.
Ο ιερός Χρυσόστομος κατά τη διάρκεια της πατριαρχίας του, υπήρξε αδυσώπητος ελεγκτής κάθε παρανομίας και κακίας. Αυτό όμως έγινε αίτια να δημιουργήσει φοβερούς εχθρούς, και μάλιστα αυτήν την αυτοκράτειρα Ευδοξία, επειδή ήλεγχε τις παρανομίες της. Αυτή μάλιστα, σε συνεργασία με τον τότε Πατριάρχη Αλεξανδρείας Θεόφιλο (έναν κακό άνθρωπο, γιατί υπάρχουν και τέτοιοι στη ζωή της Εκκλησίας), συγκάλεσε σύνοδο (παράνομη) από 36 επισκόπους (όλοι τους πνευματικά ύποπτοι και δυσαρεστημένοι από τον άγιο) στο χωριό Δρυς της Χαλκηδόνας και πέτυχε την καθαίρεση και εξορία του Αγίου σ' ένα χωριό της Βιθυνίας. Η απόφαση αυτή όμως εξόργισε το λαό, ώστε αναγκάστηκε αυτή η ίδια η Ευδοξία να τον ανακαλέσει από την εξορία και να τον αποκαταστήσει στο θρόνο με άλλη συνοδική αθωωτική απόφαση (402 μ.Χ.). Αλλά λίγο αργότερα, η ασεβής αυτή αυτοκράτειρα, κατάφερε και πάλι να εξορίσει τον Άγιο (20 Ιουνίου 404 μ.Χ.) στην Κουκουσό της Αρμενίας και από κει στα Κόμανα του Πόντου, όπου μετά από πολλές κακουχίες και άλλες ταλαιπωρίες πέθανε το 407 μ.Χ. Η τελευταία του φράση ήταν «Δόξα τω Θεώ πάντων ένεκεν» («Δόξα στο Θεό για όλα όσα μου έδωσε στη ζωή μου, καλά και άσχημα»).
Κανένας δεν υπήρξε πιο δημοφιλής διδάσκαλος της Εκκλησίας όσο ο Χρυσόστομος. Κανένας δεν εξήγησε όπως αυτός, με τόσο πλούτο και τόση σαφήνεια τα νοήματα των θείων Γραφών, ούτε υπήρξε εφάμιλλος του στην απλότητα, αλλά και στη φλόγα και τη δύναμη της ρητορείας. Γι’ αυτό και ονομάστηκε Χρυσόστομος, σα να ήταν το στόμα του χρυσό.
Η Εκκλησία μας γιορτάζει την μνήμη του δύο φορές το χρόνο: στις 13 Νοεμβρίου η επίσημη γιορτή του και στις 27 Ιανουαρίου την ανακομιδή του λειψάνου του, δηλαδή την επιστροφή του σώματος του Αγίου από τα Κόμανα του Πόντου στην Κωνσταντινούπολη. Στο ναό του Αγίου Γεωργίου στο Φανάρι βρίσκεται σήμερα ένα μεγάλο τμήμα αυτού του λειψάνου.
Επίσης, η Εκκλησία μας θυμάται τη μνήμη του μαζί με τους άλλους δύο μεγάλους Ιεράρχες, τον Μέγα Βασίλειο και τον Γρηγόριο τον Θεολόγο, στις 30 Ιανουαρίου, για να υπενθυμίζει την προσφορά τους στην αληθινή μόρφωση του κόσμου, που γίνεται μέσα από τη σχέση με το Χριστό και την αλήθεια.
Ερμηνευτικά σχόλια
κοντά στο ρήτορα Λιβάνιο: ήταν σπουδαίος νομοδιδάσκαλος εκείνης της εποχής. Μάλιστα όταν τον ρώτησαν ποιον θα ήθελε να αφήσει ως διάδοχό του, απάντησε «τον Ιωάννην ει μη αυτόν οι χριστιανοί εσύλησαν», δηλαδή τον Ιωάννη, αν οι χριστιανοί δεν είχαν προλάβει να τον κατακλέψουν από εμένα. Ο άγιος όμως δεν άφηνε την πίστη στο Θεό για να αποκτήσει εφήμερες δόξες καθηγητικές και διδασκαλικές.
Συγκλόνιζε τα πλήθη της Αντιόχειας: ο άγιος δεν έμεινε μόνο στην μόρφωση των γραμμάτων. Προχώρησε και στην ασκητική πορεία, δηλαδή στην προσευχή, στη νηστεία, στη μυστική σχέση με το Χριστό. Και όταν έγινε ιερέας, αφιέρωσε τη ζωή του τόσο στη φιλανθρωπία, όσο και στην διδασκαλία του λόγου του Θεού, δηλαδή στην ερμηνεία της Αγίας Γραφής στους ανθρώπους που διψούσαν να ακούσουν για το Θεό. Και δεν έμεινε στην πνευματική τροφή, αλλά άσκησε τη φιλανθρωπία, ώστε καθημερινά στην Αντιόχεια 3000 άνθρωποι να τρώνε από τα συσσίτια της Εκκλησίας.
Θεία Λειτουργία: ο άγιος χαιρόταν να τελεί την Θεία Λειτουργία, να προσεύχεται δηλαδή τόσο για τον εαυτό του όσο και για το λαό του Θεού. Είναι σημαντικό για έναν χριστιανό να μη λησμονεί ότι η ζωή του περνά τόσο μέσα από τη σχέση με το Θεό όσο και μέσα από τον άνθρωπο. Η λειτουργία μας βοηθά να στεκόμαστε δίπλα στο Θεό και να παίρνουμε δύναμη να παλεύουμε με τους ανθρώπους να είμαστε αληθινοί και να τους αγαπούμε.
Αλήθεια και εξορία: ο άγιος δε φοβόταν να λέει την αλήθεια σε όλους, είτε ήταν οι απλοί και καθημερινοί άνθρωποι, είτε οι αυτοκράτορες και ισχυροί, γιατί πίστευε στο Χριστό που είναι η Αλήθεια. Δεν ήθελε όμως να κάνει κακό με την αλήθεια στους ανθρώπους, αλλά να τους βοηθήσει να έρθουν πιο κοντά στο Θεό. . Αυτό βεβαία είχε και το κόστος. Οι ισχυροί δεν αντέχουν κάποιον να τους υπενθυμίζει τι είναι σωστό και τι όχι, τι θέλει ο Θεός και τι όχι. Αλλά και οι καθημερινοί άνθρωποι, οι φίλοι μας ή όσοι συναναστρέφονται μαζί μας, κι αυτοί δεν αντέχουν πάντοτε την αλήθεια. Ίσως ούτε κι εμείς δεν αντέχουμε την αλήθεια για τον εαυτό μας. Όμως η σχέση μας με το Χριστό μας κάνει αληθινούς ανθρώπους και όχι ψεύτικους. Επομένως πρέπει να μη φοβόμαστε ό,τι είναι σωστό και αληθινό. Αν φταίμε κάπου να διορθωνόμαστε, αν όχι να πείθουμε για το ότι είμαστε σωστοί. Η αυτοκράτειρα εξόρισε τον άγιο και τον οδήγησε στο θάνατο. Η Εκκλησία όμως τον θυμάται για πάντα κι εκείνος είναι δίπλα στο Θεό και προσεύχεται για τον καθέναν από εμάς.
Δόξα τω Θεώ: ο άγιος, μέσα από την πίστη του στο Θεό έβλεπε την αλήθεια. Είχε εμπιστοσύνη στο Θεό και δεν στενοχωρούνταν για το ότι ο Θεός επέτρεψε να υποστεί ταλαιπωρίες και να πεθάνει. Πίστευε στην αγάπη του Θεού και στα όσα ο λόγος του έλεγε, δηλαδή ότι «πρέπει ο άνθρωπος να περάσει από θλίψεις για να γίνει καινούριος στην ψυχή, όπως τον θέλει ο Θεός». Γι’ αυτό και δεν απελπίστηκε. Ο λόγος του Θεού μας διδάσκει την αλήθεια για τον άνθρωπο, το νόημα της ζωής, τον κόσμο, τις πράξεις μας, τις πράξεις των άλλων. Και μας δείχνει ότι ο Θεός δεν μας ξεχνά μέσα στις ταλαιπωρίες μας. Γι’ αυτό και ο άγιος έγινε άγιος και τον θυμόμαστε για πάντα. Έτσι κι εμείς, όταν ζούμε με τους άλλους ανθρώπους ας μάθουμε να είμαστε αληθινοί και να βλέπουμε το σωστό. Να το λέμε με αγάπη στους άλλους, αλλά να μη γινόμαστε ψεύτικοι. Και ας μην φοβόμαστε, ακόμα κι αν η ζωή γίνει δύσκολη για μας. Ο Θεός θα μας ενισχύσει.
Ερωτήσεις
1. Γιατί ο άγιος έγινε δεκτός από όλους τους ανθρώπους της Αντιόχειας;
2. Γιατί τόσο ο αυτοκράτορας, όσο και ο κλήρος αποδέχτηκαν τον Ιωάννη ως Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως;
3. Τι έκανε τον άγιο να μην φοβάται να πει την αλήθεια;
4. Πλήρωσε ο άγιος την αλήθεια που έλεγε; Απελπίστηκε;
5. Πόσο σημαντικό είναι να λέμε την αλήθεια και στους φίλους μας και στους γονείς μας και σε όσους συναναστρεφόμαστε; Το αντέχουμε;
Συμπέρασμα
Η Εκκλησία πιστεύει ότι ο λόγος του Θεού μας διδάσκει την αλήθεια για τον άνθρωπο, τον κόσμο, τις πράξεις μας, τις πράξεις των άλλων.
Παιχνίδι
ΣΓΦΑΝΤΙΟΧΕΙΑΚΞΚΛΛΚΞΛΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣΛΚΞΗΓΞΚΛΓ
ΚΞΗΓΦΑΝΘΟΥΣΑΛΚΛΞΞΛΛΞΞΛΜΝΞΞΛΞΛΞΝΝ
ΞΣΕΚΟΥΝΔΟΣΛΚΗΞΦΚΛΞΣΝΚΘΕΙΑΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ
ΟΣΜΑΣΘΗΓΞΚΕΙΑΣΥΣΣΙΤΙΑΚΞΗΓΦΔ
ΒΨΝΞΚΙΘΥΗΦΔΡΥΣΚΞΗΓΤΥΡΙΟΛΚΕΥΔΟΞΙΑΚΞΗΓΦΔ
ΡΤΥΘΙΚΟΛΚΞΗΓΚΟΜΑΝΑΙΚΛΟΙΚΞΗΓΦΔΣΕΡΤΥΗΘΞ
ΚΟΥΚΟΥΣΟΣΛΚΞΗΓΦΔΣΑΟΙΕΡΤΥΘΙΕΡΑΡΧΕΣΚΞΗΓΦ
ΔΓΗΣΞΗΓΦ
Βρες στο κρυπτόλεξο 10 λέξεις από την ιστορία που άκουσες και διάβασες. Τις λέξεις θα τις βρεις διαβάζοντας με προσοχή τα γράμματα το ένα μετά το άλλο.
