Τί να ευχηθώ για τη νέα χρονιά;

 

Λίγα λόγια για το θέμα του μήνα.

Από την αρχή του Δεκέμβρη προσπαθούσα να σκεφτώ τί να ευχηθώ στους συνανθρώπους μου την Πρωτοχρονιά και γενικότερα τις πρώτες ημέρες του έτους, δεδομένων των δύσκολων συνθηκών που επικρατούν και των δυσμενών προβλέψεων για τα επερχόμενα. Να μην είναι μια ευχή που  θα φαντάζει εξωπραγματική ή απίθανη ή αδύνατη να συμβεί, αλλά μία ευχή που θα είναι αληθινή και γνήσια και πραγματοποιήσιμη. Έτσι, σε μια θεία Λειτουργία μού εντυπώθηκε στο μυαλό η φράση της ευχής του τρίτου αντιφώνου: «αὐτὸς καὶ νῦν τῶν δούλων σου τὰ αἰτήματα πρὸς τὸ συμφέρον πλήρωσον, χορηγῶν ἡμῖν ἐν τῷ παρόντι αἰῶνι τὴν ἐπίγνωσιν τῆς σῆς ἀληθείας καὶ ἐν τῷ μέλλοντι ζωὴν αἰώνιον χαριζόμενος - Ἐσὺ καὶ τώρα κάμε νὰ εἶναι γιὰ καλὸ ὅ,τι ζητᾶνε οἱ δοῦλοι σου, δίνοντάς μας σὲ τοῦτο τὸν κόσμο νὰ καταλάβουμε τὴν ἀλήθειά σου, καὶ στὸν ἄλλο χαρίζοντάς μας τὴν αἰώνια ζωή».

Αυτή λοιπόν αποφάσισα να είναι και η ευχή μου για το νέο έτος: «Να γίνει το 2021 το έτος που θα κατανοήσουμε την αλήθεια του Τριαδικού Θεού μας, θα ενισχυθεί περισσότερο η πίστη μας  και θα βιώσουμε την παρουσία Του στη ζωής μας».

Και για να κατανοήσουμε την αλήθεια του Θεού θα πρέπει να αποδεχθούμε το θέλημά Του και αν αποδεχθούμε το θέλημά Του θα Τον κατανοήσουμε και περισσότερο.

 

Η Αποδοχή του θελήματος του Θεού

Μη φοβόμαστε την καθυστέρηση του θαύματος για μας. Μπορεί να είναι καλύτερα έτσι. Σίγουρα ο Θεός γνωρίζει την κατάστασή μας πολύ καλύτερα από εμάς. Ο Θεός είναι και για μας και τα θαύματα είναι για μας, αλλά η παρουσία του και η επέμβασή του δεν είναι προσχεδιασμένα από εμάς. Η παρουσία του Θεού στη ζωή μας γίνεται πολλές φορές με πολλούς και διάφορους τρόπους και όχι με μία εκκωφαντική και φαντασμαγορική φανέρωση. Μία ανείπωτη εσωτερική ειρήνη, μία έκτακτη και συγκινητική κατάνυξη, μία βαθιά αίσθηση αμαρτωλότητος και συγχωρητικότητος τι άλλο είναι παρά σημείο της γαληνιαίας  παρουσίας του Θεού στη ζωή μας;

Ο Θεός δεν είναι απλώς πάροχος της υγείας, της μακροζωίας, της ευζωίας, ακόμη και της επίγειας αθανασίας, αλλά ο δοτήρας των ουρανίων δωρεών και χαρίτων και της σωτηρίας της αθάνατης ψυχής μας. Είναι ένα μεγάλο μυστικό, που κρύβεται στο βάθος της ορθόδοξης πνευματικής ζωής, να ζει ο πιστός τη γλυκύτητα, την ωραιότητα και την ειρήνη της αιώνιας ζωής στα βάθη της ψυχής του παρά τις πολλές εξωτερικές αντιξοότητες.

Είναι ανάγκη μεγάλη ν’ αφυπνισθούμε αμέσως όλοι και να θέσουμε άλλες προτεραιότητες στη ζωή μας. Να ζητούμε, κατά τον λόγο του Κυρίου, τη Βασιλεία των Ουρανών και μετά θα προστεθούν και όλα τ’ άλλα. Όσοι δεν έχουμε σωματικές σοβαρές παθήσεις μπορεί να έχουμε σοβαρότερες πνευματικές: πνευματική αναπηρία, ψυχική τύφλωση, καρδιακή αναισθησία και λοιπά.

Θέλουμε να έχουμε έναν Θεό εύκολο, υπάκουο, πρόθυμο σε δώρα, του χεριού μας, για να περνάμε καλά, ευτυχισμένα και τότε μόνο να τον ευχαριστούμε και να τον δοξάζουμε. Δεν του επιτρέπουμε να μας δοκιμάζει παιδαγωγικά, να μας νουθετεί αυστηρά, να μας προλαμβάνει από σφάλματα. Θέλουμε τη ζωή μας στα χέρια μας, να την κάνουμε εμείς ό,τι θέλουμε. Όταν τα πράγματα μάς έρχονται βολικά, τότε λέμε πόσο καλός είναι ο Θεός, όταν κάποτε ανατρέπονται, όχι μόνο τα βάζουμε μαζί Του, αλλά ούτε θέλουμε ουδεμία σχέση με Αυτόν. Τον θεωρούμε σκληρό, φοβερό, αυστηρό και αδυσώπητο.

Ο Θεός μας σε καμία βυζαντινή εικόνα δεν χαμογελά˙ σε κοιτά κατάματα, όλο ειλικρίνεια, όλο συμπάθεια. Δίχως ίχνος οίκτου, εκδικήσεως, απειλής, τρόμου, φόβου και κατατρεγμού. Έχουμε έναν εκπληκτικό, μοναδικό, υπέροχο Θεό, που μας ξαφνιάζει, που μας εκπλήσσει, που μας συγκινεί, που μας ταρακουνά και μας συγκλονίζει μεταμορφωτικά. Ας τον αφήσουμε να μας μιλήσει και να μας πει ό,τι θέλει Αυτός και όχι ό,τι θέλουμε εμείς ν’ ακούσουμε.

* * *

Μόνο αν καταφέρει ο άνθρωπος ν’ αποδεχθεί το θέλημα του Θεού μέσα του, μόνον τότε θ’ απελευθερωθεί από μύριους λογισμούς, που τον καταπονούν και τον κουράζουν. Δεν είναι εύκολη, θα πρέπει να πούμε, η αποδοχή του θείου θελήματος, ενίοτε φαντάζει ακατανόητη, κυρίως για τους αταπείνωτους ανθρώπους.

Αν με τη βοήθεια του Θεού ο πιστός δεν επιτρέψει στον εαυτό του να λυγίσει, ν’ απογοητευθεί, ν’ απομονωθεί και να μελαγχολήσει, τότε μπορεί να ζήσει μία χαρισματική κατάσταση πλούσιας αγιοπνευματικής χάριτος. Ταπεινωμένος από τον πόνο να βιώσει τη μεγάλη χαρά της παρουσίας του Θεού στη ζωή του και να νιώσει ότι ο μοναδικός σκοπός της ζωής δεν είναι η καλοπέραση, η υγεία και η μακροζωία, αλλά ο ουσιαστικός σύνδεσμος μαζί Του, η εν Χριστώ ζωή.

(Από το βιβλίο: Μοναχού ΜωυσέωςΑγιορείτου, Η παρουσία του Θεού στη ζωή μας. Ιερά Μονή Εισοδίων τής Θεοτόκου Μυρτιάς Θέρμου, Αγρίνιο 2011, σελ. 24)

 

Και μια όμορφη και διδακτική ιστορία για το νέο έτος:

Η κούκλα του Κάφκα

Λίγο πριν το τέλος της ζωής του το 1924 σε ηλικία 41 ετών, ο Φραντς Κάφκα έζησε μια πρωτόγνωρη εμπειρία. Καθώς περπατούσε στο πάρκο Στέγκλιτζ στο Βερολίνο, συνάντησε ένα κοριτσάκι που έκλαιγε απαρηγόρητο γιατί είχε χάσει την κούκλα της.

Ο Κάφκα προσφέρθηκε να το βοηθήσει να βρει την κούκλα της, όμως μην μπορώντας να τη βρει, σκέφτηκε ένα τέχνασμα για να πάρει τη λύπη από το μικρό κοριτσάκι.

Έγραψε ένα γράμμα, δήθεν προερχόμενο από την κούκλα της μικρής, και της το έδωσε:

«Σε παρακαλώ, μην κλαις για εμένα, έφυγα σε ταξίδι για να γνωρίσω τον κόσμο. Θα σου ξαναγράψω σύντομα, για να σου διηγηθώ τις εμπειρίες μου».

Κάθε φορά που εκείνος και το κοριτσάκι συναντιόντουσαν, της διάβαζε προσεκτικά τα γράμματα που περιέγραφαν τις φανταστικές ιστορίες της κούκλας.  Το κοριτσάκι παρηγορούταν και αδημονούσε κάθε φορά για νέα από την κούκλα.
Ο καιρός περνούσε και, όταν ήρθε η στιγμή να αποχωριστούν, ο Κάφκα έκανε δώρο στο κοριτσάκι μια κούκλα, που ήταν όμως εντελώς διαφορετική από την αρχική.

Η καινούρια κούκλα, έφερε επάνω της ένα συνοδευτικό σημείωμα που έλεγε:

«Εγώ είμαι! Τα ταξίδια μου με άλλαξαν.»

Μετά από χρόνια, το κοριτσάκι που είχε γίνει πια μεγάλη γυναίκα, βρήκε ένα κρυμμένο σημείωμα μέσα στην κούκλα που της είχε δωρίσει ο Κάφκα:

«Καθετί που αγαπάς πολύ, πιθανόν μια μέρα να το χάσεις, όμως στο τέλος, έστω με διαφορετική μορφή, η αγάπη θα επιστρέφει».

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΒΔΟΜΑΔΟΣ

 

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΙΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ

Δευτέρα 18 -  Κυριακή 24 Ιανουαρίου 2021

 

 

Δευτέρα 18 Ιανουαρίου 2021 (Αγίων Αθανασίου & Κυρίλλου):

6.00 – 8.00 π.μ. Όρθρος και Θεία Λειτουργία.

 

Τετάρτη 20 Ιανουαρίου 2021 (Αγίου Ευθυμίου)

6.00 – 8.00 π.μ. Όρθρος και Θεία Λειτουργία.

 

Παρασκευή 22 Ιανουαρίου 2021 (Αγίου Αναστασίου Πέρσου)

6.00 – 8.00 π.μ. Όρθρος και Θεία Λειτουργία.

 

Σάββατο 23 Ιανουαρίου 2021:

5.00 μ.μ. ΕΣΠΕΡΙΝΟΣ

 

Κυριακή 24 Ιανουαρίου 2021:

7.30 – 10.30 π.μ. Όρθρος και Θεία Λειτουργία.

E Πρώτα ο Θεός, από τη Δευτέρα 18 Ιανουαρίου, θα επιτρέπεται η συμμετοχή ελάχιστων πιστών στις θείες Λειτουργίες, (1 πιστός ανά 25τ.μ.) και με όλα τα γνωστά υγειονομικά μέτρα πρόληψης, αποστάσεις, κάλυπτρα μύτης-στόματος, κλπ.

E Λόγω των μέτρων περιορισμού της κυκλοφορίας αναστέλλονται οι κατηχητικές μας δραστηριότητες.

E Ο Εσπερινός καθημερινά στις 5 το απόγευμα.

E Για ό,τι άλλο συνεννοείστε με τον Ιερέα.

Διαφορετικά Χριστούγεννα

 

Η αξιοπρέπεια του ανθρώπου

και η αναξιοπρέπεια του Θεού»

 

Μια φορά και κάθε καιρό είναι ο Θεός. Από κάποτε είναι και οι άνθρωποι. Οι αναφορές όμως που έρχονται από τη γη για την κατάσταση των ανθρώπων όλο και χειροτερεύουν. Το ανθρώπινο γένος πάει από το κακό στο χειρότερο, παρ' όλες τις προσπάθειες του Θεού να τους συνεφέρει με τους διάφορους αντιπροσώπους που από καιρό σε καιρό στέλνει.

Μπροστά στην έκρυθμη αυτή κατάσταση η Αγία Τριάδα συνεδριάζει. Αποφασίζει ν' ακούσει και τις απόψεις των ανθρώπων πάνω στο θέμα και να συζητήσει προτάσεις τους για την αντιμετώπιση του αδιεξόδου.

Σε λίγες μέρες φθάνει ως εκπρόσωπος της ανθρωπότητας μια διακεκριμένη προσωπικότητα, ένας σοφός Σύμβουλος του Αυτοκράτορα που διατηρούσε μεγάλο κύρος ανάμεσα στους ανθρώπους. Κολακευμένος από την προτίμηση δεν άργησε να πάρει θάρρος και να διατυπώσει τις απόψεις του για τη λύση του προβλήματος.

-Προτείνω να ληφθούν δραστικά μέτρα.

-Σαν ποια;

-Να σταλούν άγγελοι με πύρινες ρομφαίες, για να συνετίσουν τους ανθρώπους.

-Μα τότε πού πάει η ελευθερία τους;

-Μπροστά στο καλό που θα γίνει, δε βλάπτει να τη στερηθούν προσωρινά.

-Μα καλό δίχως ελευθερία μπορεί να είναι καλό;

Ο σεβαστός Σύμβουλος πέφτει σε κάποια αμηχανία. Κι αναδιπλώνεται, θέλει να φανεί αρεστός και προτείνει αυτό που υποπτεύεται ότι θ' αρέσει στο Θεό.

-Να σταλούν εκπρόσωποί σας, για να τους συμβουλέψουν.

-Μα το μέτρο αυτό δοκιμάστηκε επανειλημμένα και απέτυχε.

Ο σεβαστός Σύμβουλος μπερδεύεται πάλι. Ωστόσο μια νέα ιδέα φωτίζει το μυαλό του.

-Να χορηγήσετε γενική αμνηστεία. Να βγείτε στον εξώστη του Ουρανού και ν' ανακοινώσετε στους ανθρώπους ότι τους συγχωρείτε για την προσβολή που σας έκαναν και διαγράφετε τις αμαρτίες τους!

-Δεν μπορώ να το κάνω, γιατί δεν αισθάνομαι θιγμένος από τα έργα τους. Αλλά κι αν έδινα γενική αμνηστεία, όπως προτείνεις, θα τους ωφελούσε; Πιστεύω πως όχι. Το πρόβλημα δεν είναι ν' αποκαταστήσω τη σχέση μου με τους ανθρώπους. Ποτέ, άλλωστε, αυτή δε χάλασε. Αλλά ν' αποκαταστήσουν οι ίδιοι τη σχέση τους με τον εαυτό τους. Στην περίπτωση, όμως, αυτή δεν έχουν τόσο αξία τα γενικά μέτρα που έρχονται απ' έξω, όσο η αλλαγή των ανθρώπων που γίνεται μέσα τους, η σωστή επανατοποθέτηση του καθενός απέναντι στον ίδιο του τον εαυτό.

Ο Σύμβουλος τα 'χασε πλέον οριστικά. Και τότε σκέφτηκε να εφαρμόσει την παλιά, δοκιμασμένη τακτική του, που χρησιμοποιούσε σε δύσκολες στιγμές.

-Εσείς τι λέτε; ρώτησε με προσποιητή αφέλεια.

-Λέω να στείλω το Υιό μου στη γη.

-Απαράδεκτο! του ξέφυγε η λέξη αυθόρμητα. Ταυτόχρονα όμως ένιωσε ότι φέρθηκε με απρέπεια. Σπεύδει να διορθώσει το πράγμα.

-Ίσως ήταν κάπως βιαστική η κρίση μου. Μάλλον δεν έχω αντίρρηση. Αλλά θα πρέπει να παρουσιαστεί με την ανάλογη εμφάνιση που επιβάλλει η θέση του.

-Δηλαδή, ποια;

-Ε, να! Να περιβληθεί, ας πούμε, μ' ένα αστρικό σώμα και να συνοδεύεται από μια στρατιά αγγέλων.

-Δε θα εκβιάσει, όμως, έτσι τις ανθρώπινες συνειδήσεις;

Πάλι τα ίδια, σκέφθηκε ο Σύμβουλος με κάποιο εκνευρισμό. Έτσι ξαναγύρισε στη γνωστή του τακτική.

-Εσείς πώς βλέπετε αυτή την αποστολή;

-Σκέφτομαι να γίνει άνθρωπος!

Αστροπελέκι!

-Τι είπατε; Άνθρωπος; Μα αυτό είναι εντελώς ασυμβίβαστο με την αξία του. Δεν κρατήθηκε. Είναι αναξιοπρεπές. Και πάλι δεν κρατήθηκε. Πώς το σκεφτήκατε αυτό;

-Λέγοντας να γίνει άνθρωπος, δεν εννοώ να εμφανιστεί ως άνθρωπος, αλλά να υπάρξει άνθρωπος, να γεννηθεί από μια θνητή γυναίκα.

Μήπως με περιπαίζει; σκέφτηκε φανερά ενοχλημένος ο καλός μας Σύμβουλος. Μήπως το κάνει για να ελέγξει τη νοημοσύνη μου;

-Δεν μπορώ να παρακολουθήσω τη σκέψη σας, είπε με θιγμένη αξιοπρέπεια. Εννοείτε να περάσει από τη διαδικασία της ενδομήτριας ζωής, της γέννας, από την ασήμαντη βρεφική ηλικία από... Σταμάτησε από φρίκη. Τον συνέφερε κάπως η σκέψη πως ο Θεός πιθανόν να τον κοροϊδεύει. Τον κοιτάζει εξεταστικά με μια ματιά γεμάτη σημασία. Θα 'θελε τουλάχιστον να μην πέσει η υπόληψή του.

Ο Θεός ένιωσε την κατάσταση του ανθρώπου. Ήταν κι αυτός όπως όλοι οι άλλοι. Αποκλεισμένος στο δικό του κόσμο. Ένας υπηρέτης που φρόντιζε μόνο «τα του Καίσαρος». Ωστόσο συνέχισε να του ξεδιπλώνει τη σκέψη του.

-Νομίζω ότι σωστά με καταλάβατε. Λέω να γεννηθεί από μια θνητή γυναίκα και μάλιστα να μη γεννηθεί στην Πρωτεύουσα, ούτε στα Ανάκτορα, αλλά σε μια ασήμαντη πόλη, στη Βηθλεέμ, ας πούμε, μέσα σ' ένα σταύλο!

Το πράγμα είχε παραγίνει για το Σύμβουλο. Ένιωσε ότι τον περιπαίζουν. Αν προσπαθούσε τουλάχιστο να περισώσει το κύρος του!... Πήρε το πιο σοβαρό του ύφος και είπε:

-Επιθυμώ εξ ονόματος μου και εξ ονόματος όλων των ανθρώπων να δηλώσω ότι διαφωνώ με την πρότασή σας. Παρακαλώ να γραφτεί στα πρακτικά.

Με τη δήλωση αυτή η σύσκεψη έληξε. Ο Θεός σηκώθηκε, τον ξεπροβόδισε μέχρι την πόρτα και τον χαιρέτησε, ευχαριστώντας τον για τη συνεργασία του.

Ο Σύμβουλος έφυγε πολύ συγχυσμένος κι αναστατωμένος. Σε όλη τη διαδρομή του γυρισμού μια απορία τριβέλιζε το μυαλό του. Πώς μπόρεσε ο Θεός να σκεφτεί όλ' αυτά, έστω και γι' αστείο;

(από το βιβλίο του Ηλία Βουλγαράκη: ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΟ ΑΝΤΙΠΑΡΑΜΥΘΙ)

 Λίγα λόγια για το θέμα του μήνα.

Είχαμε γράψει στο προηγούμενο φυλλάδιο πως η αγάπη του Θεού για μας θα κάνει και το διάβολο όργανό της. Θα τον χρησιμοποιήσει έτσι,  ώστε στο τέλος αντί να απομακρυνθούμε θα έρθουμε να παραδοθούμε σε Αυτόν.  Και σήμερα η κατάσταση στην ανθρωπότητα πάει από το κακό στο χειρότερο. Και σήμερα ο Θεός θέλει την αλλαγή στους ανθρώπους και εργάζεται αυτήν. Μας προτείνει: «ν' αποκαταστήσουν οι ίδιοι τη σχέση τους με τον εαυτό τους» με τη βοήθεια της δικής Του παρουσίας στην Εκκλησία και τα Μυστήριά της, γιατί τώρα έχει σαρκωθεί, πάθει, αναστηθεί και αναληφθεί, όπως το σχέδιό Του για τη σωτηρία του ανθρώπου υλοποιήθηκε. Και μένει σε μας να επανατοποθετηθούμε απέναντι στον εαυτό μας. Και η όποια κρίση είναι η ευκαιρία. Είτε είναι η πανδημία που μας κυκλώνει, είτε ένας πόλεμος που ξεκινάει με μικρότερες και μεγαλύτερες εστίες και απειλές γύρω μας –οι κινήσεις των γειτόνων μας στο Αιγαίο και τον Έβρο την άνοιξη και το καλοκαίρι, η Αρμενία, η Συρία- , είτε ένα καταστροφικό φυσικό φαινόμενο. Σ΄ αυτές τις περιπτώσεις καταφεύγουμε στο Θεό και ζητάμε να άρει την απειλή «πιστεύοντας» ότι μπορεί να το κάνει. Και η απάντηση του Θεού είναι: «ας γίνει κατά την πίστη σας» (Ματθ. θ΄29), ό,τι είπε σε δύο τυφλούς που ζητούσαν το φως τους.

Και η πίστη μας είναι ελλιπής. Πιστεύουμε ότι ο Θεός και οι Άγιοί του μπορούν να δώσουν λύση, αλλά εμπιστευόμαστε περισσότερο την ανθρώπινη επιστήμη (και όχι ως δώρο Θεού και αυτήν). Ζητάμε από τους αγίους να μεσιτεύουν, αλλά πώς να ασπαστώ την εικόνα τους ή τα λείψανά τους, αφού μπορεί και να κολλήσω κορωναϊό;  Μπορεί να μου δώσει υγεία ο Θεός, αλλά αν δεν μου δώσει; Ο Θεός θέλει το καλό, αλλά αν αρρωστήσω και πεθάνω, πού είναι το καλό; Καλή η αιωνιότητα αλλά και η παρούσα ζωή, καλύτερη.

Δεν ξέρω πόσο εύκολα θα τα βρούμε με τον εαυτό μας ο καθένας μας. Πάντως για αρχή ας φωνάξουμε προσευχετικά: «Πιστεύω, Κύριε, βοήθει μου τῇ ἀπιστίᾳ» (Μρκ. θ΄. 24). Και θα απαντήσει σίγουρα ο Θεός!

Ας είναι τα φετινά «διαφορετικά» Χριστούγεννα, η αρχή του όντως ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΥ. Άγια και Θεοπρεπή!  

«Όταν ο Χριστός φανερωθή, η ζωή ημών, τότε και υμείς συν αυτώ φανερωθήσεσθε εν δόξη»

 

Είναι γεγονός πως η ζωή ενός πραγματικού Χριστιανού σήμερα, παρουσιάζει πολλές δυσκολίες στις σχέσεις με τους άλλους ανθρώπους, που δεν μπορούν να κατανοήσουν τον πνευματικό αγώνα, την ασκητικότητα, την ταπείνωση, την καλλιέργεια των αρετών. Ο άνθρωποι της εποχής μας επιζητούν την αναγνωρισημότητα, την τιμή, την δόξα και το χρήμα στην τελική.

Ο απ. Παύλος μιλώντας στου Κολασσαείς, λέει: «Όταν ο Χριστός φανερωθή, η ζωή ημών, τότε και υμείς συν αυτώ φανερωθήσεσθε εν δόξη» (Κολοσ. 3, 4). «Όταν ο Χριστός, που είναι η αληθινή ζωή μας, φανερωθεί, τότε κι εσείς θα φανερωθείτε μαζί Του δοξασμένοι στην παρουσία Του». Η δόξα δεν είναι κάτι πρόσκαιρο, αλλά αιώνιο. Δεν είναι αυτόνομη, αλλά συνδέεται άμεσα με τον Χριστό, πηγάζει από Εκείνον. Δόξα σημαίνει φως και ελπίδα. Σημαίνει ένα βήμα πιο πάνω από την έγνοια της καθημερινότητας, της αναγνώρισης από τους ανθρώπους, της κάλυψης της φιλοδοξίας, διότι αυτές είναι δόξες εφήμερες, που μας κάνουν να διατρέχουμε τον κίνδυνο να ταυτιστούμε  με το παρόν, με τις δικές μας δυνάμεις, να ξεχάσουμε ότι μόνο ο Χριστός σώζει. Η δόξα αυτή, συνοδεύεται από την υπόσχεση, την πρόγευση και την προσμονή.

Η δόξα συνοδεύεται από την υπόσχεση. Ότι ο Χριστός δεν θα μας εγκαταλείψει ποτέ, αλλά θα βρίσκεται μαζί μας όλες τις ημέρες της ζωής μας. Από τη υπόσχεση ότι εφόσον τιμούμε το όνομα Του, εφόσον παλεύουμε πνευματικά, πιστεύουμε, αγωνιζόμαστε Εκείνος να φαίνεται και να είναι η οδός, η αλήθεια και η ζωή των ανθρώπων, τότε Αυτός θα μας δοξάσει δίνοντάς μας την χαρά της αποδοχής από εκείνους που κατανοούν τι σημαίνει να αγαπά κάποιος τον Θεό, θα μας δώσει την δωρεά της αγιότητας.  

Η δόξα συνοδεύεται από την πρόγευση. Προγευόμαστε την δόξα του Χριστού, την δόξα της αγιότητας, στην ζωή της Εκκλησίας και ιδίως στο μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας. Την στιγμή που κοινωνούμε το Σώμα και το Αίμα του Θεανθρώπου Χριστού μετέχουμε στην θεία φύση κατά χάριν. Αγιάζεται η ύπαρξή μας. Αν έχουμε επίγνωση της κλήσης μας τότε η καρδιά μας παίρνει κουράγιο και χαρά. Συνειδητοποιούμε ότι ο Χριστός δεν έγινε απλώς άνθρωπος, αλλά μας δίνεται ως αγαπημένος και μας καλεί στην αγάπη Του. Είναι μοναδική ευλογία και τιμή να αισθανόμαστε ότι ο Θεός μας αγαπά. Η θεία κοινωνία προϋποθέτει την απόφαση για μετάνοια. Τον σεβασμό στον Θεό. Την χαρά να είμαστε παιδιά Του, επειδή ο Ίδιος το θέλησε. Την χαρά να συναντούμε τον πλησίον μας, που για εκείνον  Χριστός ενανθρώπισε.

Η δόξα όμως είναι και προσμονή. Δεν έρχεται αμέσως, αλλά χρειάζεται την υπομονή μας και εκείνο το αίσθημα ότι ο Θεός δεν μας ξεχνά. Ότι ακόμη κι αν φαίνεται μακριά μας είναι δίπλα μας. Ότι πλησιάζει μέσα στον χρόνο η στιγμή που θα Τον συναντήσουμε ενώπιος ενωπίω. Και  διαθέσουμε τον χρόνο μας για Εκείνον, όσο αυτό είναι εφικτό. Χρόνος προσευχής. Χρόνος αγάπης στον πλησίον. Χρόνος εκκλησιασμού. Χρόνος κάθαρσης. Χρόνος μελέτης του λόγου Του.  Θυσία, μεγάλη ή μικρή, δεν έχει σημασία, γιατί μόνο έτσι η προσμονή της δόξας δεν μας κάνει να μελαγχολούμε και να νικιόμαστε από το ότι δεν την ορίζουμε εμείς.

       Ας είμαστε ενεργά μέλη του σώματος του Χριστού. Ας μην φοβόμαστε την περιφρόνηση των πολλών, αλλά ας αντιτάσσουμε την προσευχή γι’  αυτούς, την δική μας άσκηση και την πίστη που γίνεται αγάπη και υπομονή. Δεν μας ζητά ο Χριστός να αποκοπούμε από τον κόσμο και τον πολιτισμό, αλλά να μην νικηθούμε από το πνεύμα του πονηρού, της άρνησης, της δικαιολογίας, της προσποίησης.  Δεν θα είμαστε μόνοι μας,  αλλά η δόξα Του, εντός της εκκλησιαστικής ζωής,  θα μας αγιάσει, θα μας φωτίσει, θα δώσει σκοπό στην ζωή μας!

«Μετά πάσης ταπεινοφροσύνης καί πραότητος, μετά μακροθυμίας, ἀνεχόμενοι ἀλλήλων ἐν ἀγάπῃ, σπουδάζοντες τηρεῖν τήν ἑνότητα τοῦ Πνεύματος ἐν τῷ συνδέσμῳ τῆς εἰρήνης» (Ἐφεσ. 4, 2-3)

 

«Μετά πάσης ταπεινοφροσύνης καί πραότητος, μετά μακροθυμίας, ἀνεχόμενοι ἀλλήλων ἐν ἀγάπῃ, σπουδάζοντες τηρεῖν τήν ἑνότητα τοῦ Πνεύματος ἐν τῷ συνδέσμῳ τῆς εἰρήνης» (Ἐφεσ. 4, 2-3)

«Να ζείτε με ταπείνωση, πραότητα και υπομονή, να ανέχεστε ο ένας τον άλλο με αγάπη και να προσπαθείτε να διατηρείτε, με την ειρήνη που σας συνδέει μεταξύ σας, την ενότητα που δίνει το Πνεύμα του Θεού»

 

           Παρ΄ όλου που ζούμε σε κοινότητες ή συλλογικότητες, (γειτονιές, πολυκατοικίες, οικογένειες, σχολικές τάξεις ή επαγγελματικές ομάδες, κλπ), ο καθένας μας έχει κριτήριο τον εαυτό του και όχι την ανάγκη της ομάδας. Απώτερος σκοπός μας η εκπλήρωση των επιθυμιών μας σε έναν πολιτισμό ο οποίος αυτό ακριβώς προβάλει ως ευτυχία. Γι  αυτό και ο λόγος του Θεού, όπως επίσης και το κοινοτικό βίωμα της Εκκλησίας, ακούγεται ως ένας πρόσκαιρος ήχος και θεάται μία παροδική συμμετοχή, για όσο λιγότερο χρόνο γίνεται. Αφού η ευτυχία κερδίζεται σε ατομικό επίπεδο, τι να μας κάνουν οι προτροπές για την συλλογική ζωή; Αφού και εκεί το άτομό μας θέλουμε να θεραπεύσουμε, από τους άλλους να μας υπηρετήσουν ζητάμε. Και η χριστιανική μας ιδιότητα ακόμη το εγώ μας θέλουμε να καλύπτει.

                Ο απόστολος Παύλος, γράφοντας προς τους Εφεσίους, συνεχίζει να μας θυμίζει την προτεραιότητα της συλλογικής, της κοινοτικής, της εκκλησιαστικής ζωής. Μας δείχνει ότι νόημα έχει να αναζητούμε την ευτυχία  με τους άλλους μαζί. Και χρειάζεται να εργαστούμε προς αυτήν την οδό. Να καλλιεργήσουμε τα χαρίσματα μας, την διαφορετικότητά μας όχι στο πεδίο των δικαιωμάτων, αλλά στην οδό της πνευματικότητας. Με επίγνωση τι ζητά ο Θεός από μας. Με λιγότερη ή μεγαλύτερη προσπάθεια να δούμε τι συμβαίνει μέσα μας. Τα πάθη και τα λάθη μας. Με απόφαση να παλέψουμε να νικήσουμε προς την κατεύθυνση της οικείωσης των αρετών.

Μετά πάσης ταπεινοφροσύνης. Πρώτη προϋπόθεση η ταπεινοφροσύνη. Ξεκινά από το να ακούμε τους άλλους τι μας λένε και τι ίσως θα θέλανε να μας πούνε. Να τους δώσουμε χρόνο. Να τους αφήσουμε να μας ελέγξουν για τα λάθη μας. Να μην νικηθούμε από την έπαρση του εγώ. Να κάνουμε ένα βήμα πίσω. Να γίνει η χαρά τους χαρά μας. Να νιώσουμε τι είναι σημαντικό για εκείνους. Και να μην ανταποδώσουμε το κακό.

                Μετά πραότητος. Λείπει η καλοσύνη από τους καιρούς μας. Λείπει το αίσθημα ότι μπορούμε να φερθούμε φιλικά και με χαμόγελο. Να ελέγξουμε, χωρίς να επιτιθέμεθα. Να διεκδικούμε χωρίς να θυμώνουμε. Να μην θέλουμε να εκδικηθούμε.

                Μετά μακροθυμίας. Η αποστολική προτροπή δηλώνει την ανάγκη να έχουμε μεγάλη καρδιά. Να δίνουμε ευκαιρίες. Να δεχόμαστε τους άλλους παρά τα λάθη τους. Να μην μνησικακούμε, να μην θυμόμαστε δηλαδή ό,τι μας έχουν κάνει, πραγματικό ή φαντασιακό, αλλά να μπορούμε να συνυπάρχουμε, να συν-χωρούμε, να συμπορευόμαστε και να ξανα-ξεκινάμε, εάν το θέλουν και εκείνοι, από την αρχή. Αλλά και όταν δεν υπάρχει διάθεση από την πλευρά τους, όταν αισθανόμαστε ότι μας εμπαίζουν, να τους αφήνουμε στην άκρη, χωρίς όμως να χαιρεκακούμε, χωρίς να θέλουμε «το αίμα μας πίσω», αλλά με προσευχή να παρακαλούμε τον Θεό γι’ αυτούς.

                Ανεχόμενοι αλλήλων εν αγάπη. Είναι το κλειδί στην χριστιανική παράδοση. Για να ανεχτούμε, χρειάζεται να κατανοήσουμε ότι δεν είμαστε τέλειοι, αλλά αμαρτωλοί. Ότι δεν είμαστε εμείς αυτοί που προοδεύουμε χάρις στα δικά μας κατορθώματα, αλλά η χάρις του Θεού μας αγκαλιάζει και αναπληρώνει τα ελλείποντά μας. Για να ανεχτούμε χρειάζεται να αγαπούμε, δηλαδή να θεωρούμε ότι ο άλλος είναι ο πλησίον μας. Ότι όπως στα παιδιά μας δεν κλείνουμε ποτέ την πόρτα της καρδιάς μας, ό,τι κι αν κάνουν, γιατί είναι παιδιά μας, έτσι και στους άλλους δεν κλείνουμε την πόρτα της καρδιάς μας όχι γιατί αμνηστεύουμε τα λάθη τους, αλλά γιατί σημασία έχει το πρόσωπο και δεν εστιάζουμε στο τι κάνει. Άλλωστε, και οι άλλοι ανέχονται εμάς.

                Τηρείν την ενότητα του Πνεύματος εν τω συνδέσμω της ειρήνης. Ο λόγος αυτός δείχνει ότι σε καμία μορφή σχέσης δεν μπορούμε να σταθούμε εάν δεν είμαστε αποφασισμένοι να παλέψουμε να είμαστε ειρηνικοί. Και η ειρήνη με τους άλλους εξασφαλίζεται όταν έχουμε ειρήνη μέσα μας. Οι οξύθυμοι άνθρωποι, οι εγωπαθείς, οι απαιτητικοί από τους άλλους, οι σκληρόκαρδοι δεν είναι ειρηνοποιοί. Δεν έχουν εντός τους ειρήνη, δεν την δείχνουν προς τα έξω.

                Σπουδάζοντες. Όλα θέλουν σπουδή, ενασχόληση συστηματική, όχι ευκολία, όχι προχειρότητα, αλλά επιμονή. Εμβάθυνση στην πίστη, με την μετάνοια, με την άσκηση και τον κόπο, την προσευχή, την έμπρακτη αγάπη.

              Τα λόγια συχνά μας κουράζουν. Τα λόγια του Θεού όμως μας ανανεώνουν. Ας ξεκινούμε κάθε στιγμή να τα ζούμε κι ένα χαμόγελο ελπίδας θα ξεκινήσει από την καρδιά μας, για να μας δώσει μία νέα προοπτική!

 

 

 

«Δόξα τῷ Θεῷ»

 Κάποτε υπήρχε μια φτωχή γυναίκα, η οποία όλη την ώρα, ό,τι και να της συνέβαινε, κοίταζε τον ουρανό και έλεγε: "Δόξα τω Θεώ" και αισθανόταν πολύ ευγνώμων για ο,τιδήποτε. 

Κάπου εκεί κοντά της όμως έμενε κι ένας πλούσιος άνθρωπος. Κάθε φορά λοιπόν που περνούσε μπροστά από το σπίτι της γυναίκας, την άκουγε να λέει: "Δόξα τῷ Θεῷ, ευχαριστώ Κύριε". 
Στην αρχή δεν έδινε σημασία, αλλά κάποια στιγμή αυτό άρχισε να τον εκνευρίζει. "Πώς μπορεί αυτή η γυναίκα, τόσο φτωχή, να ευχαριστεί συνέχεια το Θεό;" αναρωτιόταν.

Μια μέρα λοιπόν, αφού ξαναπέρασε μπροστά από το σπίτι της και την άκουσε να λέει πάλι: " Δόξα τῷ Θεῷ ", νευρίασε τόσο πολύ, που είπε στον υπηρέτη του: 

- Πήγαινε στο σούπερ μάρκετ και γέμισε δύο καρότσια τρόφιμα. Πήγαινέ τα σ' αυτή τη γυναίκα και όταν σε ρωτήσει ποιός τα στέλνει, θα της πεις ότι τα στέλνει ο διάβολος! 
Αυτό, λοιπόν, έκανε ο υπηρέτης. Την επόμενη μέρα πήγε στο σούπερ μάρκετ, γέμισε δύο καρότσια με τρόφιμα, τόσο που ξεχείλιζαν, και πήγε στη γυναίκα. Όταν έφτασε της χτύπησε τη πόρτα. 
- Α, Δόξα τῷ Θεῷ, ευχαριστώ Κύριε! είπε εκείνη, μόλις βγήκε έξω και αντίκρισε τα δύο καρότσια.

- Δεν θέλετε να μάθετε ποιος σας έστειλε τα τρόφιμα; τη ρώτησε ανυπόμονα ο υπηρέτης. 

- Όχι, παιδί μου, δεν έχει σημασία. Όταν θέλει ο Θεός, ακόμη και ο διάβολος τον υπηρετεί!

Και παίρνοντας τα δύο καρότσια μπήκε μέσα ευτυχισμένη...
--------------------------------------------------------------------------------------------

Δόξα στὸ Θεὸ γιὰ ὅλα

Μοῦ ἀναπτέρωσες πολὺ τὸ κουράγιο καὶ μὲ ἔκανες νὰ σκιρτῶ ἀπὸ χαρά, διότι, ἀφοῦ μοῦ ἀνήγγειλες τὰ δυσάρεστα, πρόσθεσες τὴ φράση, ποὺ πρέπει νὰ τὴ λέμε σ' ὅλα ὅσα συμβαίνουν, λέγοντας· δόξα λοιπὸν τῷ Θεῷ γιὰ ὅλα. Αὐτὴ ἡ φράση εἶναι θανατηφόρο πλῆγμα γιὰ τὸ διάβολο· εἶναι πολὺ μεγάλη γι' αὐτὸν ποὺ τὴ λέει σὲ κάθε κίνδυνο, προϋπόθεση ἀσφάλειας καὶ εὐχαρίστησης. Γιατὶ μόλις τὴν ἀπαγγείλει κανείς, ἀμέσως διασκορπίζεται τὸ σύννεφο τῆς λύπης. Μὴ παύσεις λοιπὸν νὰ τὴ λές καὶ νὰ ἀσκεῖς καὶ τοὺς ἄλλους σ' αὐτό. Ἔτσι καὶ ἡ φουρτούνα ποὺ μᾶς βρῆκε, καὶ ἂν ἀκόμα γίνει μεγαλύτερη, θὰ μεταβληθεῖ σὲ γαλήνη· ἔτσι καὶ ὅσοι δοκιμάζονται θὰ πάρουν μεγαλύτερη ἀμοιβὴ παράλληλα πρὸς τὴν ἀπαλλαγή τους ἀπὸ τὰ δεινά. Αὐτὴ ἡ φράση ἀνάδειξε τὸν Ἰὼβ νικητή, αὐτὴ ἡ φράση ἔτρεψε σὲ φυγὴ τὸ διάβολο, καὶ ἀφοῦ γέμισε ἀπὸ ντροπὴ τὸν ἔκανε νὰ ἀναχωρήσει, αὐτὴ εἶναι ἐξάληψη κάθε ταραχῆς.
Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος (Ε.Π.Ε. 38, σελ. 351 Ἐπιστολὴ στὸν Παιάνιο ρθγ' 193).
«Δόξα τῷ Θεῷ πάντων ἔνεκεν»

Μὲ αὐτὴ τὴ φράση ἔκλεισε καὶ ὁ Χρυσόστομος τὰ μάτια του, στὴ χειρότερη (ἀνθρώπινα) στιγμὴ τῆς ζωῆς του: συκοφαντημένος, καθηρημένος ἀπὸ μιὰ ψευδοσύνοδο, ἐξορισμένος ἀπὸ τὴ ματαιόδοξη βασίλισσα Εὐδοξία, κακοποιούμενος ἀπὸ τοὺς στρατιῶτες στὸ δρόμο πρὸς τὴν ἐξορία!...

 

Λίγα λόγια για το θέμα του μήνα.

Ο Νοέμβριος είναι ένας από τους μήνες με εορτές μεγάλων αγίων της Εκκλησίας μας. Στις 13 Νοεμβρίου έχει μεταφερθεί η μνήμη του Αγίου Ιωάννη του Χρυσοστόμου, ο οποίος κοιμήθηκε στις 14 Σεπτεμβρίου, ημέρα της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού. Ένας Άγιος που από το προσωνύμιο που του δόθηκε από την Εκκλησία, «Χρυσόστομος», καταλαβαίνουμε ότι ήταν ένας από τους καλύτερους ρήτορες,  και ταυτόχρονα ο καλύτερος ερμηνευτής της Αγίας Γραφής.

Η σύντομη περιγραφή της τελευταίας περιόδου της ζωής του Αγίου, όπως περιγράφεται στο τέλος του δεύτερου κειμένου, μάς δείχνει ένα μικρό μέρος από τις δυσκολίες που βίωσε. Όμως πάντα έλεγε «Δόξα τῷ Θεῷ πάντων ἔνεκεν», μια φράση που εκφράζει την ευχαριστία στο Θεό για όλα, την εμπιστοσύνη του ανθρώπου στη δύναμη του Θεού, την ελπίδα του στη βοήθεια του Θεού.

Και για μας λοιπόν αυτή η φράση ας γίνει βίωμα. Ας ξεκινήσουμε να τη λέμε καθημερινά, έστω και αν δεν την κατανοούμε, και αν δυσκολευόμαστε να την αισθανθούμε μέσα μας. Θα λάβουμε τις ευεργετικές συνέπειες, όπως τις περιγράφει ο Άγιος. Και σιγά – σιγά αυτή θα γίνει βίωμα, θα την αισθανόμαστε στην ψυχή μας. Και θα αποκτήσουμε τη σιγουριά πως ό,τι συμβαίνει θα βγάλει σε πνευματική ωφέλεια και κέρδος, όπως πίστευε και η γιαγιά της πρώτης ιστορίας.         

Ζούμε σε μια περίοδο που ο διάβολος πειράζει τον κόσμο και τον τρομοκρατεί με διάφορα γεγονότα, για να τον κρατήσει μακριά από το Θεό. Γιατί η σύγχυση που προκαλεί στην ψυχή του ανθρώπου φέρνει φόβο, απογοήτευση, απόγνωση. Ας γνωρίζουμε όμως καλά ότι  η αγάπη του Θεού είναι πάνω απ΄ όλα και ότι επιτρέπει τις δυσκολίες, για να στραφούμε προς Αυτόν, να Τον αναζητήσουμε, να αλλάξουμε τον εαυτό μας προς το θέλημά Του, να μετανοήσουμε. 

Πράγματι, η αγάπη του Θεού για μας θα κάνει και το διάβολο όργανό της. Θα τον χρησιμοποιήσει έτσι,  ώστε στο τέλος αντί να απομακρυνθούμε θα έρθουμε να παραδοθούμε σε Αυτόν.  

Φέτος, χάριν και λόγω της κρίσεως του κορωναϊού, θα προσπαθήσουμε με τη Χάρη του Θεού να τελέσουμε Σαρανταλείτουργο στο Ναό μας από τις 15 Νοεμβρίου, οπότε και ξεκινά η νηστεία των Χριστουγέννων. Χάριν των περιορισμών κυκλοφορίας μπορούμε να έχουμε ψάλτη, για να λειτουργούμε και να ζητάμε το φωτισμό μας από το Θεό, ώστε να αναγνωρίσουμε τα λάθη και τις αδυναμίες μας, να συναισθανθούμε τις αμαρτίες μας και να μετανοήσουμε και έτσι να πείσουμε το Θεό να άρει τα παρόντα και επερχόμενα δεινά, όπως έγινε με τον προφήτη Ιωνά στην πόλη Νινευή. Να λάβουμε δύναμη πνευματική και σθένος να αντέξουμε τους πειρασμούς των ημερών αυτών. 

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Ας κάνουμε μια θυσία για το Θεό τις ημέρες της απαγόρευσης κυκλοφορίας. Κάτι παραπάνω απ΄ ό,τι κάναμε. Λίγη νηστεία, λίγη προσευχή παραπάνω, λιγότερη τηλεόραση, λιγότερο διαδίκτυο, να ακούσουμε μια πνευματική ομιλία, να διαβάσουμε κάτι πνευματικό.  Ας πούμε περισσότερες φορές το «Κύριε, ελέησόν με» και το «Δόξα τῷ Θεῷ».  

    

Χριστός η Ειρήνη!

 “Αὐτός γάρ ἐστιν ἡ εἰρήνη ἡμῶν, ὁ ποιήσας τά ἀμφότερα ἕν καί τό μεσότοιχον τοῦ φραγμοῦ λύσας, τήν ἔχθραν, ἐν τῆ σαρκί αὐτοῦ τόν νόμον τῶν ἐντολῶν ἐν δόγμασι καταργήσας, ἵνα τούς δύο κτίση ἐν ἑαυτῶ εἰς ἕνα καινόν ἄνθρωπον ποιῶν εἰρήνην, καί  ἀποκαταλλάξη τούς ἀμφοτέρους ἐν ἑνί σώματι τῶ Θεῶ διά τοῦ σταυροῦ ἀποκτείνας τήν ἔχθραν ἐν ἑαυτῶ”  (Ἐφεσ. 2, 14-16)

 

“Ὁ Χριστός εἶναι γιά μᾶς πραγματικά ἡ εἰρήνη. Αὐτός ἔκανε τούς δύο ἀντιμαχόμενους κόσμους ἕνα λαό καί γκρέμισε μέ τόν σταυρικό του θάνατο ὅ,τι σάν τεῖχος τούς χώριζε καί προκαλοῦσε ἔχθρα μεταξύ τους. Κατήργησε δηλαδή τόν ἰουδαϊκό νόμο τῶν ἐντολῶν καί τῶν διατάξεων, γιά νά δημιουργήσει μέ τό ἔργο του ἀπό τά δύο ἐχθρικά μέρη, τούς Ἰουδαίους καί τούς ἐθνικούς, μία νέα ἀνθρωπότητα, φέρνοντας τήν εἰρήνη. Κι ἀφοῦ θανάτωσε μέ τόν σταυρό του τήν ἔχθρα, ἕνωσε τούς δύο πρώην ἐχθρούς σέ ἕνα σῶμα καί τούς συμφιλίωσε μέ τόν Θεό”. 

Η έχθρα πηγάζει από ένα αίσθημα απολυτότητας ως προς την αξία του προσώπου μας, του τρόπου που βλέπουμε τα πράγματα, των γνώσεων και των αντιλήψεων, των απαιτήσεων και των δικαιωμάτων μας. Ο άλλος γίνεται για μας εχθρός διότι με την παρουσία του, με την στάση ζωής του, με την στάση του έναντί μας αμφισβητεί, άμεσα ή έμμεσα, φανερά ή κρυφά, την απόλυτη αξία της αλήθειας μας και όσων διεκδικούμε για την ζωή μας. Η έχθρα τονίζει ότι είμαστε διαφορετικοί από εκείνον και ότι η διαφορετικότητά μας χτίζει τείχη μεταξύ μας. Μόνη λύση είναι να μας αποδεχτεί υιοθετώντας πλήρως τις θέσεις μας και τα ζητούμενά μας, χωρίς πάλι να είναι και βέβαιο ότι η έχθρα θα διαγραφεί. Διότι πάντοτε θα υφίσταται μία καχυποψία, ότι ακόμη κι αν φαίνεται ότι έχει παραδεχτεί την αξία μου και την διαφορετικότητά μου, κάποια στιγμή θα επανέλθει στην απόρριψή μου και στην διεκδίκηση της κατοχύρωσης της δικής του απόλυτης αλήθειας. Διότι η έχθρα προϋποθέτει δύο που σκέφτονται με τον ίδιο ακριβώς τρόπο, της αλήθειας που γίνεται υποχρεωτικότητα, που γίνεται εξουσία. 

Αυτό συμβαίνει και μεταξύ λαών. Εκεί βέβαια η αλήθεια έγκειται στα συμφέροντα και στην δύναμη, την ισχύ. Εχθρός μου είναι όποιος δεν μου παραδίδει την ελευθερία του, αλλά εργάζεται για να την διαφυλάξει και ίσως να χτυπήσει την δική μου. Δεν είναι εύκολο να αποφασίσει ο άνθρωπος ότι η διαφορετικότητά του μπορεί να τον φέρει κοντά με τον άλλον ή να βοηθήσει ώστε να υπάρξει ένας γόνιμος διάλογος, που θα οδηγήσει σε καταλλαγή, χωρίς να είναι ανάγκη να αρπάζει ο ένας τα του άλλου. Η εξουσία και το εγώ, ατομικό και συλλογικό είναι μεγάλοι πειρασμοί, τους οποίους δοκίμασε και ο Χριστός στην έρημο, μετά την βάπτισή Του από τον Ιωάννη.

Ο απόστολος Παύλος, πάντως, γράφοντας στους Εφεσίους, τονίζει ότι ο Χριστός επάνω στον σταυρό ένωσε τους δύο πρώην εχθρούς, τους Ιουδαίους και τους ειδωλολάτρες, τους πιστούς της μονοθεϊστικής και τους πιστούς της πολυθεϊστικής θρησκείας. Οι ένθεοι συναντήθηκαν με τους άθεους σε ένα πρόσωπο και σε ένα αντικείμενο. Το πρόσωπο ήταν ο ενανθρωπήσας Θεός. Το αντικείμενο ήταν ο σταυρός. Για να καταργηθεί η έχθρα και να ενωθούν ειρηνεύοντας οι εχθροί, χρειαζόταν ένα πρόσωπο που θα είναι υπεράνω όλων των αληθειών, οι οποίες αποδείχτηκαν σχετικές. Ο Χριστός ήταν Ιουδαίος ως προς την κατά άνθρωπον καταγωγή, όντας υιός της Παρθένου Μαρίας. Ανήκε όμως και σε όλη την ανθρωπότητα, και κατ᾽ επέκτασιν και στους ειδωλολάτρες, διότι εσαρκώθη εκ Πνεύματος Αγίου. Η πίστη σ᾽ Αυτόν μας καθιστά συνεχιστές του έργου Του και της αποστολής Του, που είναι χωρίς να πάψουμε να ανήκουμε σε έναν λαό, σε μία φυλή, σε μία γενιά, χωρίς να πάψουμε να είμαστε άνδρες και γυναίκες, χωρίς να πάψουμε να έχουμε άλλες ιδιότητες, όπως η μόρφωση, η κοινωνική θέση, οι οραματισμοί για την ζωή μας, να υπερβαίνουμε την απολυτότητα αυτών των σχημάτων και να γινόμαστε παιδιά Του, όπως και όλοι οι άνθρωποι. Και όταν κάποιος ζει την υιοθεσία του Θεού, τότε ξέρει να βλέπει την όποια αλήθειά του στην σχετική της μορφή, δηλαδή ως αφορμή διαλόγου, συνύπαρξης, ειρήνευσης και όχι έχθρας και πολέμου.

Χρειάστηκε όμως και ο σταυρός. Για να επέλθει η ειρήνη, δεν είναι αρκετά τα λόγια και τα θαύματα. Η έχθρα καταργείται με την θυσία. Είναι σταυρός  να δεις τον άνθρωπο πέρα από τις ιδέες και τις αλήθειες του. Να τον δεις πέρα από την έχθρα που σου γεννά η όποια διαφορετικότητά του. Να επικαλεστείς την δύναμη του Χριστού για να τον συγχωρήσεις. Να νιώσεις ότι χάνεις με την θέλησή σου το όποιο  δίκιο σου, χάριν της αγάπης. Να μη μείνεις στην λογική της εξουσίας, αλλά να παλέψεις για αγάπη. Και επειδή θέλει και οι δύο πλευρές να προσπαθήσουν σ᾽ αυτήν την κατεύθυνση, αυτό συχνά μοιάζει ανέφικτο.

            Ας συνειδητοποιήσουμε ότι η όποια έχθρα, εφόσον δεν εξαρτάται από εμάς, είναι έκπτωση από την αλήθεια της πίστης μας, από την αλήθεια του Χριστού. Οι άνθρωποι και οι λαοί συγκρουόμαστε μεταξύ μας για τα δίκια και τις εξουσίες μας, όμως αυτό δεν είναι υγιές πνευματικά, αλλά κάποτε ανάγκη, κάποτε αμαρτία. Πιστεύουμε σε ένα Θεό της καταλλαγής, της αγάπης, της ειρήνης. Σε ένα Θεό που δεν έμεινε στα λόγια, αλλά σταυρώθηκε για την επιλογή Του να βλέπει και να εργάζεται ώστε ο κάθε άνθρωπος να γίνει παιδί Του. Δικαιούμαστε να κάνουμε κάτι λιγότερο από αυτό; 

            Ας μάθουμε τουλάχιστον στην καθημερινότητά μας να αμβλύνουμε τις διαφορές μας. Να  μην απολυτοποιούμε την αλήθειά μας, αλλά να ακούμε την αλήθεια του άλλου και να προσπαθούμε να βρούμε συζεύξεις. Ακόμη κι αν είμαστε σίγουροι για την δική μας αλήθεια, ας αφήνουμε περιθώριο στην αγάπη να μην μετατραπεί σε μίσος, σε κακία, σε χωρισμό. Και ας επικαλούμαστε και ας έχουμε τον Χριστό ως την ειρήνη εντός μας!