Ήταν, τουλάχιστον παλαιότερα, ωραία συνήθεια κατά την περίοδο του χειμώνα, που οι άνθρωποι απολάμβαναν περισσότερες ώρες συνύπαρξης λόγω της υπεροχής της νύχτας σε σχέση με την ημέρα και της συγκέντρωσης κοντά στις σόμπες και τα τζάκια, οι μεγαλύτεροι στην ηλικία να μοιράζονται τη σοφία και την εμπειρία της ζωής με τους νεότερους, διηγούμενοι διδακτικές ιστορίες. Μια τέτοια ιστορία ήρθε στο μυαλό του παππού και απόψε και ζητώντας τη συγκατάθεση των εγγονιών του ρώτησε: «Σας έχω πει την ιστορία την παλιά με το τσάι, το καρότο και τ’ αυγό;»
Η Έλλη, ως μεγαλύτερη, εκφράζοντας την επιθυμία και των υπόλοιπων παιδιών γνέφει «όχι» και παίρνει θέση κοντά στον παππού.
«Ακούστε, λοιπόν!» αρχίζει ο παππούς. «Κάποτε παραπονιόταν ένας άνθρωπος πως είχε βάσανα πολλά. Δεν ήξερε πώς να αντιμετωπίσει τις όποιες δυσκολίες. Άλλοτε αισθανόταν αδύναμος μπροστά στα προβλήματά του απειλούμενος να τον «λιώσουν» και άλλοτε θεωρούσε τον εαυτό του σκληρό και δυνατό, έτοιμο να ορμήσει πάνω τους και να τα εξοστρακίσει.
Μια μέρα, που λέτε, θέλοντας να ακούσει και τη γνώμη κάποιου άλλου ανθρώπου, επισκέφθηκε το σπίτι κάποιας σοφής γερόντισσας, που απολάμβανε το σεβασμό της κοινότητας.
Η γερόντισσα, αφού τον υποδέχθηκε, έβαλε ένα τσουκάλι με νερό πάνω στη φωτιά ,για να βράσει. Όταν το νερό έβρασε, πήρε με το μπρίκι νερό και έφτιαξε λίγο τσάι του βουνού, ενώ στο τσουκάλι έριξε μέσα ένα καρότο κι ένα αυγό. Όταν έβρασαν καλά, ρώτησε τον άνθρωπο τι βλέπει.
“Ένα καρότο που έχει μαλακώσει από το βράσιμο κι ένα σφιχτό αυγό”, της είπε κείνος.
“Και τι μυρίζει;” ρώτησε η γερόντισσα.
“Μοσχοβολάει τσάι του βουνού!” της απαντάει.
“Ε, λοιπόν, οι λύπες και οι στενοχώριες μοιάζουνε με νερό που βράζει” λέει η γερόντισσα. “Υπάρχουν άνθρωποι που νιώθουν δυνατοί, μα σαν τους βρουν αναποδιές, θαρρείς και πέφτουν στο βραστό νερό σαν το καρότο, που μαλακώνει και διόλου δύναμη δεν έχει πια. Άλλοι πάλι μοιάζουνε με το αυγό. Μέσα τους είναι αδύναμοι και μόνο ένα τσόφλι έχουν απ’ έξω να τους προστατεύει. Όταν έρθουν δύσκολοι καιροί, θαρρείς και πέφτουν στο βραστό νερό σαν το αυγό και, σαν αυτό, γίνονται κι αυτοί μέσα τους σκληροί. ”»
«Και το τσάι τί σχέση έχει, παππού;» Ρώτησε ο μικρός Δημήτρης.
«“Μα είναι κι άλλοι που θυμίζουνε το τσάι. Όταν τους βρίσκουν βάσανα, είναι κι εκείνοι σαν να πέφτουν σε βραστό νερό, μα ούτε σκληραίνουν, ούτε μαλακώνουν,» συνέχισε ο παππούς. «Μεταλλάσουν μόνο το νερό σε τσάι του βουνού που ευωδιάζει. Κι ευφραίνονται με τη μοσχοβολιά του όσοι βρίσκονται κοντά. Τις λύπες και τις στενοχώριες, πάει να πει, τις κάνουν γνώση, καλοσύνη και χαρά.”» συνέχισε την ιστορία ο παππούς.
«“Πήγαινε στο καλό λοιπόν” του λέει η γερόντισσα “και φρόντισε να είσαι σαν το τσάι.”» «Αυτή είναι και δική μου συμβουλή και ευχή για σας, παιδιά μου» είπε ο παππούς και σηκώθηκε από την πολυθρόνα.
Από το βιβλίο «Στη σκιά της πράσινης βασίλισσας»
Λίγα λόγια για το θέμα του μήνα.
Για μία ακόμη φορά μας χαρίζει ο Θεός τη δυνατότητα της εισόδου μας στο νέο έτος και ευχόμαστε να το ζήσουμε όλο και να φτάσουμε με το καλό όχι μόνο στο επόμενο αλλά και σε πολλά άλλα. Οι ευχές που ανταλλάσσουμε τις ημέρες των εορτών, «Χρόνια Πολλά», «και του χρόνου», αυτό εκφράζουν.
Βέβαια, οι ευχές μας αποσκοπούν να είναι «Καλή η νέα χρονιά», να φέρει «ευτυχία, υγεία, χαρά» και γενικότερα κάθε καλό. Ξέρουμε καλά όμως όλοι ότι είναι αδύνατο να πραγματοποιηθούν όλες οι ευχές μας και ότι θα υπάρξουν κατά τη ροή του χρόνου και δυσκολίες και προβλήματα και αντιξοότητες, όσο και αν προσπαθούμε να τα ξορκίσουμε μακριά μας. Από θεολογικής πλευράς οι δυσκολίες, ο πόνος και ο κόπος είναι όχι απλά αναμενόμενα αλλά δεδομένα και σίγουρα, αφού μετά την παρακοή στο Θεό και την είσοδο της αμαρτίας στη ζωή μας, ο επί γης βίος του ανθρώπου έγινε σκληρή γη, γεμάτη αγκάθια και τριβόλια και με κόπο και μόχθο θα περνά, με σκοπό να προετοιμαζόμαστε για την αιώνια ζωή κοντά στο Θεό. Ο παρών χρόνος είναι η ευκαιρία που έχουμε να δημιουργήσουμε αιώνιες «επενδύσεις» για την ψυχή μας.
Αν θελήσουμε να το δούμε απλά, όπως η παραπάνω ιστορία, ο τρόπος που αντιμετωπίζουμε τις δυσκολίες μοιάζει με τη γεύση που αφήνουν τα μπαχαρικά στη ζωή μας. Άλλοτε πικρά, άλλοτε καυτερά, άλλοτε ξινά, άλλοτε ευωδιαστά, και ου το καθεξής. Το μεγάλο ερώτημα λοιπόν, δεν είναι αν θα υπάρξουν δυσκολίες, αλλά πώς θα τις διαχειριστούμε. Η πίστη μας στο Θεό και ο αγώνας μας για μια ζωντανή σχέση μαζί Του μέσα στη ζωή της Εκκλησίας και στα αγιαστικά μυστήριά της, δεν είναι για να αποφύγουμε τις δυσκολίες, αλλά για να μπορέσουμε να τις κάνουμε τσάι, καλύτερα να γίνουμε εμείς τσάι, που θα μοσχοβολά, και όχι πουρές ή πέτρα!
Οι Ακολουθίες του Νυχθημέρου.
Ο χρόνος στην Εκκλησία μας είναι, όπως είπαμε και προηγουμένως, η ευκαιρία που έχει ο άνθρωπος για να τον εξαγιάσει, δηλαδή να τον αξιοποιήσει με τέτοιο τρόπο, ώστε ο ίδιος να ενωθεί με το Θεό, να Θεωθεί, να γίνει Άγιος.
Έτσι, ένα μέρος του χρόνου θα αφιερωθεί και στην προσευχή, στη δοξολογία, την ευχαριστία και την παράκληση του Θεού. Αυτές οι προσευχές που έχουν μια συγκεκριμένη σειρά, κινήσεις και κείμενα που διαβάζονται και ακολουθούν το ένα το άλλο, ονομάζονται ιερές Ακολουθίες.
Από τα πρώτα χρόνια οι Χριστιανοί διαμόρφωσαν κάποιο τρόπο προσευχής για συγκεκριμένες χρονικές στιγμές του εικοσιτετραώρου. Επειδή οι πρώτοι χριστιανοί ήταν Εβραίοι στο γένος, ακολούθησαν τον τρόπο υπολογισμού της ημέρας και της ώρας των Εβραίων. Έτσι, χώριζαν το εικοσιτετράωρο σε δύο δωδεκάωρα, ένα νύχτας που ξεκινούσε με τη δύση του ηλίου, και ένα ημέρας, που ξεκινούσε με την ανατολή του ηλίου. Αυτή η «μέτρηση» της ημέρας παγιώθηκε με το πέρασμα του χρόνου και έτσι στην Εκκλησία έχουμε τις ακολουθίες του Νυχθημέρου, δηλαδή η ημέρα ξεκινά το απόγευμα-νύχτα και συνεχίζει την ημέρα.
Όταν άρχισε να αναπτύσσεται ο μοναχισμός, σχηματίστηκε μια μορφή για τις ακολουθίες στα μοναστήρια, μοναστηριακός τύπος-τυπικό, ενώ στις πόλεις, στις ενορίες, διαμορφώθηκε ένας άλλος τύπος προσευχών, ασματικό τυπικό. Με την πάροδο των αιώνων το μοναστηριακό τυπικό επικράτησε και στις ενορίες και έτσι σήμερα, τόσο στα μοναστήρια όσο και στις ενορίες υπάρχουν οι ίδιες ακολουθίες. Απλά, στις ενορίες δεν τελούνται όλες οι ακολουθίες καθημερινά.
Καλή και ευλογημένη νέα χρονιά!
